Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Μια νέα μελέτη της Επιτροπής The Lancet αποκαλύπτει ότι, εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση στην ανακουφιστική φροντίδα, παρόλο που η ζήτηση έχει αυξηθεί κατά 74% τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Όπως διαπιστώνει η μελέτη, η ανακουφιστική φροντίδα παραμελείται ως παγκόσμια προτεραιότητα υγείας και τα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο πρέπει να προετοιμαστούν καλύτερα για να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ανάγκη.
Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η ανακουφιστική φροντίδα αποτελεί μια προσέγγιση η οποία έχει ως σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών που αντιμετωπίζουν μια ανίατη ασθένεια, η οποία θα οδηγήσει στον θάνατο. Η προσέγγιση αυτή περιλαμβάνει την πρόληψη και τη θεραπεία οποιουδήποτε αιτίου μπορεί να κάνει τον ασθενή και την οικογένειά του να υποφέρουν, μέσω σωστής εκτίμησης και θεραπείας του πόνου και των άλλων συμπτωμάτων, σωματικών, ψυχοκοινωνικών και πνευματικών.
Η αύξηση της πρόσβασης στην ανακουφιστική φροντίδα, βασικό συστατικό της καθολικής κάλυψης υγείας, εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τα συστήματα υγείας των χωρών σε όλο τον κόσμο και σε όλα τα επίπεδα εισοδήματος.
Σημαντικά κενά στις παγκόσμιες υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας
Οι ερευνητές εντόπισαν την παγκόσμια ζήτηση για ανακουφιστική φροντίδα, ενσωματώνοντας δεδομένα επιπολασμού από τη Μελέτη Παγκόσμιας Επιβάρυνσης Ασθενειών, Τραυματισμών και Παραγόντων Κινδύνου της Επιτροπής The Lancet και εντοπίζοντας άτομα με «σοβαρή ταλαιπωρία που σχετίζεται με την υγεία» ή με «σοβαρό πόνο που σχετίζεται με την υγεία» ή με «σοβαρό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής τους» που δεν μπορούν να ανακουφιστούν χωρίς επαγγελματική βοήθεια.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η παγκόσμια ανάγκη για ανακουφιστική φροντίδα έχει αυξηθεί τις τελευταίες τρεις δεκαετίες κατά 74%, φτάνοντας τους 73,5 εκατομμύρια ανθρώπους το 2021.
Τέσσερις στους πέντε από αυτούς τους ανθρώπους ζουν σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, όπου η ανάγκη για ανακουφιστική φροντίδα έχει αυξηθεί κατά 83% από το 1990. Η ζήτηση ανακουφιστικής φροντίδας έχει επίσης αυξηθεί κατά 46% σε χώρες υψηλού εισοδήματος κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου.
Τα ευρήματα έδειξαν επίσης ότι, στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, οι περισσότεροι ασθενείς που χρειάζονται ανακουφιστική φροντίδα είναι γυναίκες ηλικίας 20 έως 49 ετών. Σε χώρες υψηλότερου εισοδήματος, είναι κυρίως γυναίκες ηλικίας 70 ετών και άνω, περιπτώσεις που πιθανώς σχετίζονται με άνοια.
Από τη δεκαετία του 1990, οι μολυσματικές ασθένειες έχουν εξασθενίσει σε μεγάλο βαθμό λόγω της μείωσης των λοιμώξεων σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα. Αντίθετα, η ανάγκη για ανακουφιστική φροντίδα λόγω καρκίνου, καρδιακών παθήσεων, άνοιας και άλλων χρόνιων παθήσεων έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα στις χώρες υψηλού εισοδήματος.
Όπως τονίζουν οι ερευνητές, τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την τεράστια έλλειψη πρόσβασης στην ανακουφιστική φροντίδα, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο παραμελημένες και άνισες πτυχές των συστημάτων υγείας παγκοσμίως.
Η μελέτη αυτή δεν είναι η μοναδική που εντοπίζει ένα σημαντικό κενό στις παγκόσμιες υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας. Το 2024, το ευρωπαϊκό γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), το οποίο εκτείνεται σε 53 χώρες, σήμανε τον κώδωνα του κινδύνου για 4,4 εκατομμύρια άτομα που χρειάζονται ανακουφιστική φροντίδα και δεν την έχουν. Σχεδόν 4 στους 10 από αυτούς τους ασθενείς έχουν καρκίνο, το 1/3 των ασθενών έχει καρδιοπάθεια, το 16% των ασθενών έχει άνοια και το 6% έχει χρόνιες πνευμονικές παθήσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ, ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί κατακόρυφα τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: The Lancet Global Health