Η ευαισθησία στη γλουτένη σε άτομα που δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη ενδέχεται να οφείλεται σε διαταραχές του μικροβιώματος, δηλαδή του συνόλου των ωφέλιμων βακτηρίων που αποικίζουν το έντερο.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μιας νέας μελέτης σε πειραματόζωα, η οποία ρίχνει φως σε έναν μηχανισμό που παρέμενε εν πολλοίς ανεξήγητος.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η γλουτένη είναι μια πρωτεΐνη που απαντάται στο σιτάρι, το κριθάρι, τη σίκαλη και άλλα δημητριακά. Στην περίπτωση της κοιλιοκάκης, το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει τη γλουτένη ως απειλή, προκαλώντας φλεγμονή και βλάβες στο λεπτό έντερο, οι οποίες συχνά συνοδεύονται από έντονα πεπτικά συμπτώματα.
Τι είναι η μη-κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Physiology-Gastrointestinal and Liver Physiology*, έως και το 15% του πληθυσμού αναφέρει ευαισθησία στη γλουτένη χωρίς να πάσχει από κοιλιοκάκη. Τα άτομα αυτά παρουσιάζουν πεπτικά προβλήματα μετά την κατανάλωση γλουτένης, παρόλο που δεν παρατηρείται άμεση βλάβη στον εντερικό ιστό.
Ωστόσο, οι ασθενείς αυτοί εμφανίζουν, συχνά, υψηλά επίπεδα φλεγμονωδών κυττάρων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η γλουτένη πυροδοτεί μια λανθάνουσα ανοσολογική απόκριση.
Η επίδραση των αντιβιοτικών και η αλλοίωση της πέψης
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ζώα εργαστηρίου, στα οποία χορηγήθηκαν κοινά αντιβιοτικά που εξολοθρεύουν τα ευεργετικά βακτήρια του εντέρου. Στη συνέχεια, τα ζώα τράφηκαν με τροφές που περιείχαν γλουτένη. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά:
· Παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στους πληθυσμούς των βακτηρίων του εντέρου.
· Οι μεταβολές αυτές άλλαξαν τον τρόπο επεξεργασίας της γλουτένης από τον οργανισμό.
· Η αλλοιωμένη πέψη της πρωτεΐνης επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο την «αναγνώριζε» το ανοσοποιητικό σύστημα.
Μετά τη θεραπεία με αντιβιοτικά, τα πειραματόζωα εμφάνισαν εντονότερη φλεγμονή και μια εξαιρετικά οξυμένη ανοσολογική αντίδραση στη γλουτένη.
Ένα βήμα πιο κοντά στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση
«Η συγκεκριμένη εργασία υποδεικνύει ότι το μικροβίωμα μπορεί να είναι ο παράγοντας που καθορίζει την ικανότητα της γλουτένης να προκαλεί ανοσολογική απόκριση», σημείωσαν οι ερευνητές.
Τα ευρήματα αυτά προσφέρουν πολύτιμη γνώση για τον μηχανισμό που κρύβεται πίσω από τη μη-κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις που θα εστιάζουν στην αποκατάσταση της εντερικής χλωρίδας.
*Περισσότερες λεπτομέρειες για τη μελέτη είναι διαθέσιμες στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/ajpgi.00159.2025?utm_source=Sailthru&utm_medium=Newsletter&utm_campaign=Health-Rounds&utm_term=021726&lctg=63e121d07a7ced439a0e2587