Με ένα ισχυρό μήνυμα θεσμικής αναγνώρισης και κοινωνικής διεκδίκησης, η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων των Ασθενών εορτάστηκε φέτος στην καρδιά της ελληνικής κοινοβουλευτικής ζωής.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Στην κατάμεστη Αίθουσα της Γερουσίας στη Βουλή των Ελλήνων, η εκδήλωση με θέμα «Ο ρόλος των Ασθενών: Συμμετοχή και Δικαιώματα στην Υγεία» αποτέλεσε ορόσημο για τη μετάβαση σε ένα πιο δίκαιο, συμμετοχικό και ανθρωποκεντρικό Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Η παρουσία της πολιτικής ηγεσίας από Ελλάδα και Κύπρο, εκπροσώπων διεθνών οργανισμών όπως ο Π.Ο.Υ., της επιστημονικής κοινότητας και οργανώσεων ασθενών, επιβεβαίωσε ότι το αίτημα για θεσμική συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων δεν είναι πλέον απλώς μια ευχή, αλλά μια επιτακτική ανάγκη για τη βιωσιμότητα του συστήματος.
Η Βουλή ως μόνιμο βήμα για τους ασθενείς
Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, Γιώργος Στύλιος, ο οποίος χαρακτήρισε τους ασθενείς «ουσιαστικούς συνομιλητές» για την αναβάθμιση της υγείας. Προχώρησε μάλιστα σε μια πρόταση υψηλού συμβολισμού: η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων των Ασθενών να τιμάται θεσμικά κάθε χρόνο στη Βουλή των Ελλήνων, αναγνωρίζοντας έτσι τη διαρκή ανάγκη να ακούγεται η φωνή τους στο υψηλότερο επίπεδο.
Πολιτική βούληση για θεσμική συμπερίληψη
Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, έδωσε το στίγμα της κυβερνητικής προσέγγισης, δηλώνοντας κατηγορηματικά: «Όλοι όσοι υπηρετούμε το σύστημα υγείας υπάρχουμε για έναν λόγο: για τον ασθενή». Υπογράμμισε τη σημασία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι το Υπουργείο την επιδιώκει ως συμμέτοχο σε κάθε κρίσιμη μεταρρύθμιση και διαπραγμάτευση, αναγνωρίζοντας την τεκμηριωμένη και υπεύθυνη εκπροσώπηση που προσφέρει.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, τόνισε ότι η αξία ενός συστήματος υγείας κρίνεται από την εμπειρία του ασθενούς μέσα σε αυτό. Αναφέρθηκε στις τρέχουσες παρεμβάσεις για τη μείωση των αναμονών στα χειρουργεία και στη δρομολόγηση σταθερής θεσμικής στήριξης για μια ανεξάρτητη εκπροσώπηση των ασθενών.
Δικαιώματα στην πράξη και ψηφιακή αξιολόγηση
Η Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Κατερίνα Πατσογιάννη, επεσήμανε ότι τα δικαιώματα αποκτούν αξία μόνο μέσω της εφαρμογής τους, εξάροντας την πλατφόρμα της Ένωσης Ασθενών ως εργαλείο ενδυνάμωσης των πολιτών.
Από την πλευρά της, η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν Βιλδιρίδη, παρουσίασε τα εργαλεία που θωρακίζουν τον ασθενή στο δημόσιο σύστημα, όπως τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων και το νέο Ψηφιακό Εργαλείο Αξιολόγησης, το οποίο μετατρέπει την εμπειρία του ασθενούς σε δεδομένο για τη βελτίωση των υπηρεσιών.
Το κυπριακό παράδειγμα και ο Συνήγορος του Ασθενούς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτηση του Υπουργού Υγείας της Κύπρου, Νεόφυτου Χαραλαμπίδη, ο οποίος παρουσίασε τη θεσμοθέτηση του Συνηγόρου του Ασθενούς στην Κύπρο. Όπως εξήγησε, ο θεσμός αυτός δεν λειτουργεί συγκρουσιακά, αλλά ενισχύει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, αναβαθμίζοντας τον ασθενή από παθητικό αποδέκτη σε ισότιμο εταίρο.
Διεθνείς συνεργασίες και ποιότητα φροντίδας
Ο επικεφαλής του Γραφείου του Π.Ο.Υ. στην Αθήνα, Dr João Breda, εξήρε τη στρατηγική συνεργασία με την Ένωση Ασθενών Ελλάδας τα τελευταία πέντε χρόνια, χαρακτηρίζοντάς την ως πρότυπο για τη διαμόρφωση ασφαλών και ποιοτικών υπηρεσιών υγείας διεθνώς.
Την ανάγκη για συστηματική μέτρηση της ποιότητας και λογοδοσία τόνισε και ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΔΙΠΥ, Χρήστος Νέστορας, ενώ η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Καθηγήτρια Μαρία Γαβουνέλη, προσέγγισε το θέμα ως ζήτημα προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και ισότητας στην πρόσβαση.
Η κοινωνία των πολιτών ως καταλύτης αλλαγής
Η Πρόεδρος του Ιδρύματος Μποδοσάκη, Αθηνά Δεσύπρη, ανέδειξε τη σημασία της ενδυνάμωσης των οργανώσεων ασθενών, σημειώνοντας ότι η συστηματική διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους είναι αυτή που φέρνει την πραγματική διαφορά.
Ο Καθηγητής Πολιτικής Υγείας, Κυριάκος Σουλιώτης, χαρακτήρισε το κίνημα των ασθενών ως το «πλέον ατόφιο κοινωνικό κίνημα» στη χώρα, τονίζοντας ότι η συμμετοχή τους είναι αναγκαία προϋπόθεση για τη νομιμοποίηση κάθε πολιτικής υγείας.
Η παρακαταθήκη της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας
Κλείνοντας την εκδήλωση, ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης, Νίκος Δέδες, αναφέρθηκε στη θεσμική ωρίμανση της κοινότητας, ενώ η Πρόεδρος, Μέμη Τσεκούρα, συνόψισε την ουσία της ημέρας σε μία φράση:
«Ένα πραγματικά ασθενοκεντρικό σύστημα υγείας δεν σχεδιάζεται για τους ασθενείς χωρίς τους ασθενείς, αλλά μαζί τους».
Η εκδήλωση στη Βουλή δεν ήταν απλώς μια εθιμοτυπική γιορτή. Ήταν η επισημοποίηση ενός ώριμου κοινωνικού αιτήματος για περισσότερη δημοκρατία στην υγεία, με τον ασθενή να κρατά πλέον την πυξίδα για τις μεταρρυθμίσεις του μέλλοντος.