Ο Π.Σ.Φ. υπενθυμίζει ότι οι φυσικοθεραπευτικές πράξεις δεν επιτρέπεται να παρέχονται σε ιατρεία ή άλλους μη προβλεπόμενους χώρους, ακόμη κι αν εκεί εργάζεται φυσικοθεραπευτής.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Όταν κάποιος αναζητά φυσικοθεραπεία, συνήθως ελέγχει αν ο επαγγελματίας που θα τον αναλάβει είναι πτυχιούχος και μέλος του επαγγελματικού του φορέα. Σπάνια όμως αναρωτιέται αν ο χώρος στον οποίο θα γίνει η θεραπεία έχει το δικαίωμα να τη φιλοξενήσει. Αυτό ακριβώς το ερώτημα έφερε στο προσκήνιο πρόσφατο περιστατικό που έγινε γνωστό στη δημοσιότητα και αφορούσε την παροχή φυσικοθεραπευτικών υπηρεσιών σε ιατρείο από μέλος του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.). Ο Π.Σ.Φ., ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, επανέλαβε με σαφήνεια ότι οι υπηρεσίες φυσικοθεραπείας επιτρέπεται να παρέχονται αποκλειστικά στους χώρους που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Μια ρυθμισμένη υπηρεσία υγείας, όχι μια υπηρεσία «όπου να ναι»
Η φυσικοθεραπεία είναι υπηρεσία υγείας που ρυθμίζεται από τον νόμο. Γι’ αυτό η νομιμότητά της δεν εξαρτάται μόνο από το ποιος την παρέχει. Δεν αρκεί ο επαγγελματίας να έχει τη νόμιμη ιδιότητα του φυσικοθεραπευτή. Πρέπει επιπλέον ο χώρος στον οποίο εκτελούνται οι πράξεις να είναι χώρος όπου η νομοθεσία επιτρέπει την άσκηση του επαγγέλματος. Με απλά λόγια, τα προσόντα του θεραπευτή και η νομιμότητα του χώρου αποτελούν δύο διαφορετικές και αλληλένδετες προϋποθέσεις. Αν λείπει η μία, η υπηρεσία δεν είναι νόμιμη, όσο καταρτισμένος κι αν είναι ο επαγγελματίας.
Τι ορίζει το κανονιστικό πλαίσιο
Η βασική διάταξη προέρχεται από το Π.Δ. 29/1987, σύμφωνα με το οποίο οι προβλεπόμενες φυσικοθεραπευτικές πράξεις και μέθοδοι εκτελούνται σε εργαστήριο φυσικοθεραπείας ή κατ’ οίκον. Το ίδιο διάταγμα ορίζει το εργαστήριο φυσικοθεραπείας ως την επαγγελματική στέγη στην οποία εφαρμόζονται οι φυσικοθεραπευτικές μέθοδοι και πράξεις, και θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τη νόμιμη λειτουργία του.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται το άρθρο 34 του Ν. 4316/2014. Προβλέπει ότι οι φυσικοθεραπευτές αξιολογούν, επιλέγουν και εκτελούν τις πράξεις της αρμοδιότητάς τους στους χώρους όπου εργάζονται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Η φράση αυτή δεν αφήνει περιθώριο για ευρεία ερμηνεία. Ο χώρος εργασίας πρέπει να είναι νομίμως προβλεπόμενος.
Η ειδική και αυτοτελής υπόσταση του εργαστηρίου φυσικοθεραπείας προστατεύεται και από τη νομοθεσία για τη συστέγαση ιδιωτικών φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας, όπως προκύπτει από το άρθρο 95 του Ν. 5243/2025. Ακόμη κι όταν επιτρέπεται η συστέγαση διαφορετικών φορέων, το φυσικοθεραπευτήριο διατηρεί τη δική του νομική και λειτουργική ταυτότητα και δεν «απορροφάται» από άλλη δομή.
Η πρόσληψη φυσικοθεραπευτή δεν αλλάζει τη φύση του χώρου
Ο Π.Σ.Φ. διευκρινίζει με κατηγορηματικό τρόπο ότι η ιδιότητα του φυσικοθεραπευτή ενός εργαζομένου ή συνεργάτη δεν προσδίδει σε ένα ιδιωτικό ιατρείο, ή σε οποιονδήποτε άλλο χώρο, δικαίωμα παροχής υπηρεσιών φυσικοθεραπείας. Η πιθανή πρόσληψη φυσικοθεραπευτή από ιατρείο δεν μετατρέπει το ιατρείο σε χώρο παροχής φυσικοθεραπείας.
Για να μην υπάρχουν παρερμηνείες, ο Π.Σ.Φ. απαριθμεί τις περιπτώσεις στις οποίες η εκτέλεση φυσικοθεραπευτικών πράξεων σε ιδιωτικό ιατρείο ή σε άλλον χώρο δεν νομιμοποιείται. Δεν νομιμοποιείται επειδή ο φυσικοθεραπευτής έχει προσληφθεί ως εργαζόμενος, ούτε επειδή συνεργάζεται επαγγελματικά με τον ιατρό. Δεν νομιμοποιείται ούτε όταν παρουσιάζεται ως μέλος μιας «ιατρικής» ή «θεραπευτικής ομάδας», ούτε όταν η υπηρεσία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο «πακέτο θεραπείας» ή «αποκατάστασης». Και δεν νομιμοποιείται, τέλος, όταν η υπηρεσία περιγράφεται με διαφορετική εμπορική ονομασία. Με άλλα λόγια, ούτε η σύμβαση εργασίας, ούτε η επαγγελματική συνεργασία, ούτε το μάρκετινγκ μπορούν να αντικαταστήσουν τις προϋποθέσεις που ο νόμος απαιτεί από τον χώρο.
Πού επιτρέπεται, τελικά, η φυσικοθεραπεία
Ο Π.Σ.Φ. διευκρινίζει ότι οι υπηρεσίες φυσικοθεραπείας παρέχονται σε αδειοδοτημένα εργαστήρια φυσικοθεραπείας, καθώς και σε αδειοδοτημένα εργαστήρια φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης. Παρέχονται επίσης σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας περίθαλψης, δηλαδή σε νοσοκομεία, κλινικές και κέντρα αποκατάστασης. Όπως προβλέπει το Π.Δ. 29/1987, επιτρέπεται και η κατ’ οίκον παροχή.
Αξίζει να τονιστεί ότι η ύπαρξη ιατρικής διάγνωσης και η συνεργασία ιατρού και φυσικοθεραπευτή είναι διαφορετικό ζήτημα από τη νομιμότητα του χώρου. Η συνεργασία μεταξύ των δύο ειδικοτήτων είναι επιθυμητή και συχνά απαραίτητη για το καλύτερο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Δεν αλλάζει όμως το πού επιτρέπεται να γίνει η φυσικοθεραπεία.
Ένα πλαίσιο που προστατεύει πρωτίστως τον ασθενή
Θα ήταν λάθος να θεωρηθούν οι απαιτήσεις για τα εργαστήρια φυσικοθεραπείας τυπική γραφειοκρατία. Αφορούν συγκεκριμένες κτιριακές και λειτουργικές προδιαγραφές, τον απαραίτητο εξοπλισμό, την επιστημονική ευθύνη και όλες τις προϋποθέσεις που διασφαλίζουν ότι η υπηρεσία παρέχεται με ασφάλεια και ποιότητα. Ένας χώρος που δεν πληροί αυτά τα κριτήρια δεν μπορεί να εγγυηθεί τις ίδιες συνθήκες για τον ασθενή. Για τον λόγο αυτό ο Π.Σ.Φ. χαρακτηρίζει την προστασία της νόμιμης άσκησης του επαγγέλματος πρωτίστως ζήτημα προστασίας της Δημόσιας Υγείας και της ασφάλειας των πολιτών.
Πώς μπορεί ο ασθενής να ελέγξει τη νομιμότητα
Για τη νόμιμη λειτουργία ενός εργαστηρίου φυσικοθεραπείας απαιτούνται δύο πράγματα. Το πρώτο είναι η προβλεπόμενη βεβαίωση λειτουργίας από την αρμόδια διεύθυνση της Περιφέρειας. Το δεύτερο είναι η καταχώρισή του στο Μητρώο Εργαστηρίων Φυσικοθεραπείας (Μ.Ε.Φ.) του Π.Σ.Φ., το οποίο είναι προσβάσιμο στη διεύθυνση https://psf.org.gr/mef-map.
Ο έλεγχος είναι εύκολος και για τον ίδιο τον πολίτη. Κάθε νόμιμο εργαστήριο φέρει έξω από την είσοδο ειδική σήμανση με QR code, μέσω του οποίου ο ασθενής μπορεί να πιστοποιήσει τη νομιμότητά του. Τα στοιχεία του φυσικοθεραπευτή και η ιδιότητά του ως μέλους του Π.Σ.Φ. επιβεβαιώνονται στη διεύθυνση https://www.psf.org.gr/physio_
Οι επόμενες κινήσεις του Π.Σ.Φ.
Ο Π.Σ.Φ. δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρεμβαίνει σε κάθε περίπτωση όπου υπάρχουν ενδείξεις παροχής φυσικοθεραπευτικών υπηρεσιών σε χώρους όπου αυτές δεν παρέχονται νόμιμα. Όπου χρειάζεται, θα απευθύνεται στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές για τη διερεύνηση της τήρησης της νομοθεσίας. Παράλληλα, καλεί όλα τα μέλη του να τηρούν απαρέγκλιτα το θεσμικό και δεοντολογικό πλαίσιο που διέπει την άσκηση του επαγγέλματος.
Η θέση του Π.Σ.Φ. με μια ματιά
Η θέση του Συλλόγου συνοψίζεται σε τρεις αρχές. Η φυσικοθεραπεία δεν μπορεί να παρέχεται οπουδήποτε απλώς και μόνο επειδή εκεί βρίσκεται ή εργάζεται, παράτυπα, ένας φυσικοθεραπευτής. Δεν επιτρέπεται η εκτέλεση φυσικοθεραπευτικών πράξεων, υπό οποιοδήποτε σχήμα συνεργασίας, απασχόλησης ή εμπορικής παρουσίασης της υπηρεσίας, σε ιδιωτικό ιατρείο ή σε άλλον χώρο. Και η προστασία της νόμιμης άσκησης του επαγγέλματος είναι, πάνω απ’ όλα, ζήτημα Δημόσιας Υγείας και ασφάλειας των πολιτών.