Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, που τιμάται κάθε χρόνο στις 4 Φεβρουαρίου, αποτελεί μια διεθνή πρωτοβουλία με στόχο την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης, την κινητοποίηση της κοινωνίας και τη διεκδίκηση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική φροντίδα για όλους τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο.
Για το 2026, το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας είναι «Φροντίδα με Ενσυναίσθηση – Ο Άνθρωπος στο Επίκεντρο», τονίζοντας την ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη φροντίδα των ασθενών.
Ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρει ότι νέα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πριν από λίγες μέρες στην ετήσια έκθεση Cancer Statistics της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (ACS) δείχνουν πως, για πρώτη φορά, το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης για όλους τους καρκίνους συνολικά έφτασε το 70% και αφορά άτομα που διαγνώστηκαν κατά την περίοδο 2015-2021 στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, ο καρκίνος παραμένει η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου συνολικά και η κύρια αιτία θανάτου μεταξύ των ατόμων ηλικίας κάτω των 85 ετών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 2.114.850 άτομα θα διαγνωσθούν με καρκίνο και 626.140 θα πεθάνουν από την ασθένεια στις ΗΠΑ το 2026.
«Ο καρκίνος δεν είναι απλώς μια ιατρική διάγνωση. Πίσω από κάθε περίπτωση κρύβεται μια μοναδική ανθρώπινη ιστορία – ιστορίες πόνου, απώλειας, αγάπης, δύναμης, θεραπείας και ελπίδας. Η ουσιαστική αντιμετώπιση του καρκίνου δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε θεραπείες και πρωτόκολλα. Απαιτεί μια πολύπλευρη φροντίδα που ξεκινά από την κατανόηση του ατόμου, της προσωπικής του εμπειρίας και των αναγκών του, με σεβασμό, συμπόνια και ενσυναίσθηση. Όταν η ιατρική φροντίδα τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο, τότε τα θεραπευτικά αποτελέσματα είναι καλύτερα και η ποιότητα ζωής των ασθενών ουσιαστικά αναβαθμίζεται», αναφέρει ο κ. Δημόπουλος.
Οι συχνότεροι καρκίνοι
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πληροφοριακό Σύστημα για τον Καρκίνο (https://ecis.jrc.ec.europa.eu), στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίζεται ότι διαγνώστηκαν 2,7 εκατομμύρια ασθενείς με καρκίνο το 2024 και η θνησιμότητα μειώθηκε κατά 2% συγκριτικά με το 2022.
Στην Ελλάδα υπολογίστηκαν πάνω από 60.000 νέες διαγνώσεις καρκίνου. Ο καρκίνος επηρεάζει ελαφρώς περισσότερο τους άνδρες από τις γυναίκες: το 54% των νέων περιπτώσεων καρκίνου και το 56% των θανάτων από καρκίνο αφορούν άνδρες. Ο καρκίνος του μαστού παραμένει ο πιο συχνά διαγιγνωσκόμενος καρκίνος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2024, περίπου 360.000 γυναίκες διαγνώστηκαν με τη νόσο. Ο καρκίνος του μαστού αντιπροσωπεύει το 29% όλων των διαγνώσεων καρκίνου στις γυναίκες, ακολουθούμενος από τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του πνεύμονα, του ενδομητρίου και το μελάνωμα του δέρματος. Στους άνδρες, ο καρκίνος του προστάτη είναι ο πιο συχνά διαγιγνωσκόμενος καρκίνος (22,3%), ακολουθούμενος από τον καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, της ουροδόχου κύστης και των νεφρών. Όσον αφορά τη θνησιμότητα, οι τέσσερις πιο συχνές αιτίες θανάτου από καρκίνο τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες είναι ο καρκίνος του πνεύμονα (19,7% του συνόλου), ακολουθούμενος από τον καρκίνο του παχέος εντέρου (12,2%), τον καρκίνο του παγκρέατος (7,5%) και τον καρκίνο του μαστού (7,3%).
Η νέα καμπάνια της World Cancer Day έχει διάρκεια τριών ετών και εξελίσσεται μέσα από τρία στάδια. Το πρώτο έτος (2025) επικεντρώθηκε στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τις ανισότητες στην πρόσβαση και την ποιότητα της φροντίδας. Το δεύτερο έτος (2026) εστιάζει στην κατανόηση των εμποδίων και προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τόσο οι ασθενείς όσο και οι επαγγελματίες υγείας. Το 2027, η εκστρατεία θα κορυφωθεί ως μια παγκόσμια έκκληση προς πολίτες, επαγγελματίες και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναλάβουν πρωτοβουλίες που θα κάνουν τη διαφορά έμπρακτα.
«Το μήνυμα της χρονιάς είναι ξεκάθαρο: η φροντίδα του καρκίνου πρέπει να ξεκινά με τον άνθρωπο. Με κατανόηση, ακρόαση, ανθρωπιά και μια προσέγγιση που δεν αγνοεί την προσωπικότητα και τα συναισθήματα πίσω από την ασθένεια. Η συμμετοχή όλων είναι απαραίτητη. Οργανώσεις, τοπικές κοινότητες, επαγγελματίες υγείας, ασθενείς και πολίτες ενθαρρύνονται να συμβάλουν ενεργά στην εκστρατεία, μέσα από ενημερωτικές δράσεις, εκδηλώσεις, ή ακόμα και απλές πράξεις υποστήριξης, όπως η χρήση του πορτοκαλί-μπλε χρώματος της ημέρας ή η κοινοποίηση του μηνύματος στα κοινωνικά δίκτυα», καταλήγει ο κ. Δημόπουλος.