Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε ότι η διεθνής κοινότητα αρχίζει σταδιακά να «κερδίζει έδαφος» απέναντι στην έξαρση του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ). Μέχρι στιγμής, στη χώρα έχουν καταγραφεί 344 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 60 επιβεβαιωμένοι θάνατοι, με τις προκλήσεις για τον περιορισμό της νόσου να παραμένουν ωστόσο σημαντικές.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, επεσήμανε χαρακτηριστικά: «Η επιδημία ξεκίνησε με μεγάλο προβάδισμα και βρεθήκαμε πίσω από τις εξελίξεις. Ωστόσο, υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης της ΛΔΚ, καταφέρνουμε πλέον να καλύψουμε το χαμένο έδαφος».
Η εξάπλωση στην Ουγκάντα και το πρόβλημα με τα διαγνωστικά τεστ
Η τρέχουσα έξαρση, η οποία συνδέεται με το στέλεχος Μπουντιμπούγκιο (Bundibugyo) του ιού, έχει ήδη επεκταθεί στη γειτονική Ουγκάντα, όπου έχουν επιβεβαιωθεί 15 κρούσματα, ανάμεσά τους και ένας θάνατος.
Ένα από τα κυριότερα εμπόδια που αντιμετώπισαν οι υγειονομικές αρχές ήταν η διάγνωση, καθώς τα πιο διαδεδομένα τεστ για τον Έμπολα δεν ανιχνεύουν το συγκεκριμένο στέλεχος, γεγονός που προκάλεσε μεγάλη συσσώρευση εκκρεμών δειγμάτων. Πλέον, η πρόσβαση σε εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις έχει βελτιωθεί σημαντικά, επιτρέποντας τον αποκλεισμό εκατοντάδων ύποπτων περιστατικών που αρχικά θεωρούνταν θετικά στον ιό.
Ο Αμπντιραχμάν Μαχαμούντ, διευθυντής επιχειρήσεων έκτακτης ανάγκης και αντιμετώπισης του ΠΟΥ, εξήγησε ότι οι ομάδες πεδίου εργάζονται εντατικά για την εκκαθάριση των εκκρεμοτήτων. Τα εργαστήρια έχουν ήδη ολοκληρώσει 1.445 τεστ, επιλύοντας σχεδόν το σύνολο του προβλήματος, αν και καθημερινά προκύπτουν νέα ύποπτα κρούσματα καθώς βελτιώνεται το σύστημα επιτήρησης. Αυτή τη στιγμή, 116 ύποπτα κρούσματα αναμένουν εργαστηριακό έλεγχο, ενώ ειδική ομάδα εξετάζει 220 θανάτους που θεωρούνται ύποπτοι, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οφείλονται πράγματι στον ιό Έμπολα.
Το μήνυμα ελπίδας και τα εμπόδια στην ιχνηλάτηση
Παρά την κρισιμότητα της κατάστασης, τα νέα από το μέτωπο της ανάρρωσης αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας. Έξι ασθενείς στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και δύο στην Ουγκάντα έχουν ήδη θεραπευτεί πλήρως. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει στην πράξη ότι η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής φροντίδας με την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων είναι καθοριστική για την επιβίωση των ασθενών.
Ωστόσο, η διαχείριση της υγειονομικής κρίσης συνεχίζει να προσκρούει σε σοβαρά εμπόδια, κυρίως λόγω της ανάγκης για περαιτέρω ενίσχυση της εργαστηριακής ικανότητας και της δυσκολίας στην ιχνηλάτηση των επαφών. Παράλληλα, οι οριζόντιοι ταξιδιωτικοί περιορισμοί που επέβαλαν ορισμένες χώρες δυσχεραίνουν τις αλυσίδες εφοδιασμού και υπονομεύουν τις ανθρωπιστικές προσπάθειες. Είναι ενδεικτικό ότι μέχρι στιγμής παρακολουθείται μόνο το 45% περίπου των στενών επαφών των κρουσμάτων. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΠΟΥ, για να τεθεί η επιδημία υπό πλήρη έλεγχο, το ποσοστό αυτό πρέπει οπωσδήποτε να ξεπεράσει το 90%.
Οικονομικό κόστος και επόμενα βήματα στην αντιμετώπιση της κρίσης
Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο η επιδημία να έχει ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, ακόμα και από τον περασμένο Ιανουάριο, με τις έρευνες στο πεδίο να βρίσκονται σε εξέλιξη. Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους τόνισε, ωστόσο, ότι η απόλυτη προτεραιότητα αυτή τη στιγμή παραμένει ο άμεσος περιορισμός της διασποράς.
Η στρατηγική αυτή απαιτεί τεράστιους οικονομικούς πόρους. Ο επικεφαλής του τμήματος εκτάκτων αναγκών του ΠΟΥ, Τσίκουε Ιχεκουέζου, δήλωσε ότι το κόστος για τις επιχειρήσεις του επόμενου τριμήνου θα ανέλθει τουλάχιστον στα 115 εκατομμύρια δολάρια. Από το ποσό αυτό έχει συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής μόλις το 35%, ενώ θα απαιτηθούν «πολύ περισσότερα» κονδύλια για τη συνολική διάρκεια των επιχειρήσεων.
Για τον σκοπό αυτό, την ερχόμενη Παρασκευή αναμένεται να παρουσιαστεί ένα διευρυμένο στρατηγικό πλάνο και μια διεθνής εκστρατεία συγκέντρωσης πόρων, σε συνεργασία με το Αφρικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC) και τις κυβερνήσεις του Κονγκό και της Ουγκάντας.