Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσίας, η ελληνική κυβέρνηση παρουσίασε τη Μεγάλη Τετάρτη 8 Απριλίου 2026 το νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι Υπουργοί Επικρατείας, Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξήγγειλαν τη θεσμοθέτηση του 15ου έτους ως το νέο «ψηφιακό όριο ενηλικίωσης», σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής ανεξέλεγκτης έκθεσης των παιδιών σε περιβάλλοντα που συχνά υπερβαίνουν τις αναπτυξιακές τους δυνατότητες.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Το νέο νομοσχέδιο δεν αποτελεί μια μεμονωμένη απαγόρευση, αλλά το επιστέγασμα μιας στρατηγικής που ξεκίνησε από τον Πρωθυπουργό στον ΟΗΕ το 2024. Η Ελλάδα, έχοντας ήδη υιοθετήσει καινοτομίες όπως το KidsWallet για την επιβεβαίωση ηλικίας, μετατρέπει πλέον την προστασία της ψυχικής υγείας των νέων σε κεντρική πολιτική προτεραιότητα, εναρμονισμένη με την ευρωπαϊκή Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).
Η ψυχική υγεία ως ζήτημα δημόσιας υγείας
Η ιατρική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς ο ψηφιακός εθισμός δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια απλή «κακή συνήθεια», αλλά ως ένας κίνδυνος ανάλογος με αυτόν του αλκοόλ και του καπνίσματος. Η υπερβολική χρήση των social media ενεργοποιεί στον εγκέφαλο των παιδιών τα ίδια κυκλώματα ανταμοιβής με τις εξαρτησιογόνες ουσίες, προκαλώντας στερητικά συμπτώματα, απώλεια ελέγχου και απομόνωση.
Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα του ΟΟΣΑ, ένας στους έξι εφήβους έχει πέσει θύμα cyberbullying, ενώ το 23% των 15χρονων δηλώνει έντονη νευρικότητα και ανασφάλεια όταν στερείται το κινητό του τηλέφωνο. Το Υπουργείο Υγείας, αναγνωρίζοντας αυτή την πραγματικότητα, ετοιμάζει στοχευμένα προγράμματα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων εθισμού στις μονάδες ψυχικής υγείας, τονίζοντας ότι η πρόληψη μέσω του ηλικιακού ορίου είναι το πιο κρίσιμο βήμα για τη θωράκιση της επόμενης γενιάς.
Οι ρυθμίσεις και ο μηχανισμός «Age Verification»
Το νέο πλαίσιο, το οποίο θα τεθεί σε πλήρη ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, επιβάλλει στις πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok την υποχρέωση να εφαρμόζουν αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας. Δεν πρόκειται για μια απλή δήλωση ημερομηνίας γέννησης, αλλά για αυστηρούς μηχανισμούς re-verification που θα αποκλείουν αυτόματα λογαριασμούς που ανήκουν σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
Η επιβολή αυτών των κανόνων δεν επαφίεται στην καλή θέληση των εταιρειών τεχνολογίας. Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός εποπτείας προβλέπει βαριές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση, οι οποίες μπορούν να αγγίξουν το 6% του παγκόσμιου τζίρου της εταιρείας ή ακόμη και τον περιορισμό της λειτουργίας της. Η ελληνική πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά μάλιστα την καθιέρωση αυτού του ορίου πανευρωπαϊκά, με υποχρεωτική επανεπαλήθευση της ηλικίας κάθε εξάμηνο.
Ο ρόλος της οικογένειας και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Η πολιτεία ξεκαθαρίζει ότι ο νόμος δεν λειτουργεί ως «ψηφιακή αστυνομία», αλλά ως ένα ισχυρό εργαλείο στα χέρια των γονέων. Η χρήση του KidsWallet και η γονική εποπτεία παραμένουν κομβικές, καθώς καμία ρύθμιση δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη συζήτηση εντός της οικογένειας για τα όρια του ψηφιακού κόσμου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε κατά τη συνέντευξη τύπου, ο στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι «όταν ανοίγει ένα κινητό, δεν θα κλείνει μια παρέα».
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει μια περίοδο διαβούλευσης και προσαρμογής εντός του 2026, ώστε οι πλατφόρμες να προετοιμάσουν τα τεχνικά τους συστήματα. Η Ελλάδα πρωτοπορεί στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής απάντησης, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα: το επιχειρηματικό μοντέλο που θεωρεί την ψυχική υγεία των παιδιών αναλώσιμη, οφείλει να αλλάξει ριζικά.