Τρία χρόνια ένοπλης σύγκρουσης στο Σουδάν έχουν πυροδοτήσει τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού παγκοσμίως, με ολέθριες συνέπειες για την υγεία των πολιτών. Ενώ σε ορισμένες πολιτείες η κατάσταση παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης, στις περιοχές όπου οι μάχες μαίνονται, η υγειονομική κρίση βαθαίνει επικίνδυνα. Οι εξάρσεις ασθενειών και ο υποσιτισμός αυξάνονται ραγδαία, την ώρα που η πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες συρρικνώνεται και η χρηματοδότηση παραμένει ανεπαρκής.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Σε απόγνωση εκατομμύρια άνθρωποι
Σχεδόν 34 εκατομμύρια άνθρωποι χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας, εκ των οποίων τα 21 εκατομμύρια χρειάζονται άμεση υγειονομική υποστήριξη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία (IPC Alert, Φεβρουάριος 2026), περισσότεροι από 4 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό, γεγονός που τους καθιστά εξαιρετικά ευάλωτους σε ιατρικές επιπλοκές και μεταδοτικά νοσήματα.
Η διασπορά ασθενειών είναι εκτεταμένη. Περιστατικά ελονοσίας, δάγκειου πυρετού, ιλαράς, πολιομυελίτιδας, ηπατίτιδας Ε, μηνιγγίτιδας και διφθερίτιδας αναφέρονται συνεχώς από πολλές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των πολιτειών Χαρτούμ, Νταρφούρ και Κορντοφάν.
Υπό κατάρρευση οι υποδομές υγείας
Στις 18 πολιτείες του Σουδάν, το 37% των υγειονομικών μονάδων παραμένει εκτός λειτουργίας. Νοσοκομεία, ασθενοφόρα και ιατρονοσηλευτικό προσωπικό γίνονται επανειλημμένα στόχοι επιθέσεων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει επαληθεύσει 217 επιθέσεις σε δομές υγείας από την έναρξη της σύγκρουσης τον Απρίλιο του 2023, με τραγικό απολογισμό 2.052 νεκρούς και 810 τραυματίες.
«Ο πόλεμος στο Σουδάν στερεί από τους ανθρώπους τα πιο βασικά τους δικαιώματα: την υγεία, το νερό, την τροφή και την ασφάλεια», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus. «Οι γιατροί μπορούν να σώσουν ζωές, αλλά χρειάζονται ασφαλές περιβάλλον και φάρμακα. Τελικά, το καλύτερο φάρμακο είναι η ειρήνη».
Η τραγωδία στο Νταρφούρ και το Κορντοφάν
Στις περιοχές του Μεγάλου Νταρφούρ και του Κορντοφάν, οι συγκρούσεις έχουν αναγκάσει τους πολίτες να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, περιορίζοντας δραματικά τη διακίνηση ανθρωπιστικών εφοδίων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόσφατη επίθεση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο El Daein στο Ανατολικό Νταρφούρ, η οποία προκάλεσε τουλάχιστον 64 θανάτους —ανάμεσά τους παιδιά και υγειονομικοί— θέτοντας εκτός λειτουργίας μια κρίσιμη μονάδα που εξυπηρετούσε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Η Δρ. Hanan Balkhy, Περιφερειακή Διευθύντρια του ΠΟΥ για την Ανατολική Μεσόγειο, υπογράμμισε: «Το Σουδάν εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη συνεχιζόμενη υγειονομική κρίση στον κόσμο. Εκατομμύρια άνθρωποι στερούνται βασικής φροντίδας, αντιμετωπίζουν την πείνα και τον κίνδυνο ασθενειών».
Η δράση και η παρέμβαση του ΠΟΥ
Παρά τις αντίξοες συνθήκες, ο ΠΟΥ βρίσκεται στο πεδίο από την πρώτη στιγμή. Μέχρι σήμερα:
- Έχουν παραδοθεί πάνω από 3.300 τόνοι φαρμάκων και ιατρικού υλικού.
- Περισσότεροι από 4,1 εκατομμύρια άνθρωποι έλαβαν βασική φροντίδα μέσω κινητών κλινικών και νοσοκομείων.
- 118.000 παιδιά με σοβαρό υποσιτισμό υποβλήθηκαν σε θεραπεία.
- 46 εκατομμύρια παιδιά και ενήλικες εμβολιάστηκαν κατά της χολέρας, της πολιομυελίτιδας και της ιλαράς.
- Το Σουδάν έγινε η πρώτη χώρα της περιοχής που εισήγαγε το εμβόλιο κατά της ελονοσίας στο πρόγραμμα τακτικού εμβολιασμού.
Επιπλέον, τον Μάρτιο του 2026, κηρύχθηκε η λήξη της πρόσφατης επιδημίας χολέρας, μετά από μια συντονισμένη προσπάθεια που περιλάμβανε τον εμβολιασμό 24,5 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η ανάγκη για ειρήνη και στήριξη
Ο ΠΟΥ εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς τους δωρητές και τους εταίρους, ενώ απευθύνει έκκληση για απεριόριστη και ασφαλή πρόσβαση σε όλες τις περιοχές του Σουδάν. Η προστασία των υγειονομικών υποδομών και η διασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης είναι ζωτικής σημασίας.
Ωστόσο, το μήνυμα παραμένει ξεκάθαρο: Η ειρήνη στο Σουδάν έχει καθυστερήσει πολύ. Χωρίς ειρήνη, η υγεία δεν μπορεί να επιτευχθεί.