Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε την πρόσφατη έξαρση του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και την Ουγκάντα ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος», μετά την επιβεβαίωση 80 θανάτων που αποδίδονται στη νόσο.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η συγκεκριμένη επιδημία, η οποία προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo του ιού, δεν πληροί προς το παρόν τα κριτήρια για την κήρυξη πανδημίας. Ωστόσο, ο κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης σε γειτονικές χώρες που μοιράζονται χερσαία σύνορα με τη ΛΔΚ παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.
Τα δεδομένα της επιδημίας και η γεωγραφική εξάπλωση
Σε επίσημη ανακοίνωσή του, ο υγειονομικός οργανισμός του ΟΗΕ ανέφερε ότι στην επαρχία Ιτούρι της ΛΔΚ έχουν καταγραφεί:
- 80 ύποπτοι θάνατοι
- 8 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα
- 246 ύποπτα κρούσματα
Τα περιστατικά εντοπίζονται σε τουλάχιστον τρεις υγειονομικές ζώνες, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Μπούνια, Ρουαμπάρα και Μμονγκμπβάλου. Παράλληλα, ανακοίνωση των ανταρτών του κινήματος M23 έκανε λόγο για ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα στην πόλη Γκόμα, στο ανατολικό Κονγκό.
Σε επιφυλακή οι ΗΠΑ: Πληροφορίες για έκθεση Αμερικανών πολιτών στον ιό
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CBS News, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές από διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις, τουλάχιστον έξι Αμερικανοί που βρίσκονται στη ΛΔΚ έχουν εκτεθεί στον ιό Έμπολα, με τις τρεις περιπτώσεις να θεωρούνται «υψηλού κινδύνου». Το STAT News μετέδωσε μάλιστα ότι ένας εξ αυτών ενδέχεται να έχει ήδη εμφανίσει συμπτώματα, αν και το πρακτορείο Reuters δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει άμεσα τις συγκεκριμένες πληροφορίες.
Το STAT News ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιχειρεί να απομακρύνει τα συγκεκριμένα άτομα από τη χώρα, πιθανόν προς μια αμερικανική στρατιωτική βάση στη Γερμανία.
Από την πλευρά του, ο Σατίς Πιλάι, επικεφαλής της διαχείρισης του περιστατικού Έμπολα στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), απέφυγε να επιβεβαιώσει αν υπάρχουν Αμερικανοί πολίτες μεταξύ των μολυσμένων, αλλά υπογράμμισε ότι ο κίνδυνος για το έδαφος των ΗΠΑ παραμένει χαμηλός. Τα στελέχη του CDC δήλωσαν ότι έχει ήδη ενεργοποιηθεί το κέντρο έκτακτης ανάγκης του οργανισμού και σχεδιάζεται η αποστολή επιπλέον προσωπικού στα γραφεία της ΛΔΚ και της Ουγκάντα.
Οδηγία της Πρεσβείας των ΗΠΑ: Η αμερικανική πρεσβεία στη ΛΔΚ εξέδωσε προειδοποίηση υγείας, υπενθυμίζοντας στους πολίτες της ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συμβουλεύει την αποφυγή ταξιδιών στην επαρχία Ιτούρι, καθώς η ικανότητα παροχής υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης στην περιοχή είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Γιατί η τρέχουσα έξαρση ανησυχεί τους επιστήμονες
Αυτή είναι η 17η έξαρση του ιού στη ΛΔΚ, τη χώρα όπου ο Έμπολα ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1976. Το Υπουργείο Υγείας της χώρας επιβεβαίωσε τους 80 θανάτους στην ανατολική επαρχία, όμως ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι η πραγματική κλίμακα της επιδημίας ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερη. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στο υψηλό ποσοστό θετικότητας των αρχικών δειγμάτων και στον αυξανόμενο αριθμό των ύποπτων κρουσμάτων.
Η συγκεκριμένη έξαρση χαρακτηρίζεται ως «εξαιρετικά ανησυχητική» (extraordinary) για έναν βασικό λόγο: δεν υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπείες ή εμβόλια ειδικά για το στέλεχος Bundibugyo, σε αντίθεση με το στέλεχος Zaire για το οποίο υπάρχει εμβολιαστική κάλυψη. Σημειώνεται ότι όλες οι προηγούμενες επιδημίες στη χώρα, πλην μίας, είχαν προκληθεί από το στέλεχος Zaire.
Μέτρα προστασίας και ταξιδιωτικές οδηγίες
Ο ΠΟΥ συνιστά στις χώρες της περιοχής να ενεργοποιήσουν άμεσα τους εθνικούς μηχανισμούς διαχείρισης καταστροφών, να προχωρήσουν σε διασυνοριακούς ελέγχους (screening) και σε ελέγχους στις κύριες οδικές αρτηρίες.
Στην πρωτεύουσα της Ουγκάντα, την Καμπάλα, καταγράφηκαν δύο εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα (εκ των οποίων το ένα κατέληξε) σε άτομα που ταξίδεψαν από τη ΛΔΚ. Αντίθετα, ένα ύποπτο κρούσμα στην πρωτεύουσα της ΛΔΚ, Κινσάσα, βγήκε αρνητικό στον επανέλεγχο.
Οι βασικές οδηγίες του ΠΟΥ περιλαμβάνουν:
- Απαγόρευση διεθνών ταξιδιών για όσους έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό ή νοσούν από το στέλεχος Bundibugyo (εξαιρούνται οι περιπτώσεις οργανωμένης ιατρικής εκκένωσης).
- Άμεση απομόνωση των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων.
- Καθημερινή παρακολούθηση των επαφών τους.
- Περιορισμό των εσωτερικών μετακινήσεων και πλήρη αποχή από διεθνή ταξίδια για 21 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό.
Παράλληλα, ο ΠΟΥ απευθύνει έκκληση στις χώρες να μην κλείσουν τα σύνορά τους και να μην επιβάλουν περιορισμούς στο εμπόριο λόγω πανικού. Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να ωθήσει τους ανθρώπους και τα εμπορεύματα σε ανεπίσημα, μη ελεγχόμενα συνοριακά περάσματα, δυσχεραίνοντας την ιχνηλάτηση.
Πώς μεταδίδεται ο ιός και ποια είναι τα συμπτώματα
Τα πυκνά τροπικά δάση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό αποτελούν τη φυσική δεξαμενή του ιού Έμπολα. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης, ο Ζαν Κασέγια, Γενικός Διευθυντής των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (Africa CDC), δήλωσε ότι ζήτησε τεχνική καθοδήγηση για το αν πρέπει να κηρυχθεί η επιδημία ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ηπειρωτική ασφάλεια της Αφρικής.
Σύμφωνα με το Africa CDC, ο ιός Έμπολα είναι συχνά θανατηφόρος.
Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Υψηλό πυρετό
- Πόνους στο σώμα (μυαλγίες)
- Εμετούς
- Διάρροια
Τρόπος μετάδοσης: Ο ιός μεταδίδεται μέσω της άμεσης επαφής με σωματικά υγρά μολυσμένων ατόμων, μέσω μολυσμένων υλικών (π.χ. ρούχα, κλινοσκεπάσματα) ή μέσω της επαφής με τη σορό ανθρώπων που κατέληξαν εξαιτίας της νόσου.