Η ολοκλήρωση μιας ακόμη θητείας για τη διοίκηση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών συμπίπτει με μια περίοδο βαθιών μετασχηματισμών και προκλήσεων για το εθνικό σύστημα υγείας. Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας παρουσίασε τον απολογισμό του έργου του, αποδεικνύοντας ότι έχει μετεξελιχθεί σε έναν σύγχρονο, παρεμβατικό και θεσμικά ισχυρό πυλώνα.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η στρατηγική κατεύθυνση που ακολουθήθηκε συνδύασε τη δυναμική διεκδίκηση με την επιστημονική τεκμηρίωση, θέτοντας ως κεντρικό στόχο την προάσπιση των δικαιωμάτων του ιατρικού σώματος και την αναβάθμιση της δημόσιας υγείας.
Το μήνυμα της επόμενης ημέρας δόθηκε ανάγλυφα από το Προεδρείο του ΙΣΑ, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Γιώργο Πατούλη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τον Α΄ Αντιπρόεδρο Φώτιο Πατσουράκο, τον Γενικό Γραμματέα Στέφανο Τσούκαλο, τη Β΄ Αντιπρόεδρο Παναγιώτα Λεονάρδου και τον Αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα Ανδρέα Φουστάνο. Μέσα από τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, αναδείχθηκε μια συγκροτημένη προσπάθεια που εκτείνεται από την καθημερινή στήριξη του μαχόμενου γιατρού μέχρι τον σχεδιασμό μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών εργαλείων, ικανών να αλλάξουν τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο υγειονομικό χάρτη.
Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε ο Γιώργος Πατούλης, η ενότητα, η εξωστρέφεια και το ξεκάθαρο σχέδιο αποτέλεσαν τα όπλα με τα οποία δόθηκαν κρίσιμες μάχες και επιτεύχθηκαν σημαντικές κατακτήσεις, χωρίς εξαρτήσεις και συμβιβασμούς. Η φιλοσοφία της διοίκησης δεν περιορίστηκε στην απλή καταγραφή των προβλημάτων, αλλά επεκτάθηκε στην κατάθεση ρεαλιστικών λύσεων, ανοίγοντας νέους δρόμους για τους νοσοκομειακούς γιατρούς, τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους ειδικευόμενους και κυρίως τους νέους επιστήμονες που αποτελούν το μέλλον του κλάδου.
Η καθημερινή μάχη της θεσμικής θωράκισης και οι πρακτικές λύσεις στην πράξη
Η καθημερινότητα του Έλληνα γιατρού χαρακτηρίζεται συχνά από γραφειοκρατικά προσκόμματα και οικονομικές αβεβαιότητες που δυσχεραίνουν την άσκηση του λειτουργήματός του. Σε αυτό το πεδίο, ο ΙΣΑ λειτούργησε ως ένας ενεργός, αποτελεσματικός και άμεσος σύμμαχος. Ο Σύλλογος εξάντλησε κάθε διαθέσιμο θεσμικό, νομικό και διοικητικό μέσο για να δώσει λύσεις σε εκκρεμότητες που αφορούσαν πληρωμές, ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ζητήματα, καθώς και λειτουργικά προβλήματα των ιδιωτικών ιατρείων, των εργαστηρίων και των δημόσιων νοσοκομείων. Μέσα από διαρκείς παρεμβάσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία, τον ΕΟΠΥΥ, τον ΕΦΚΑ και τις Υγειονομικές Περιφέρειες, ο Σύλλογος απέδειξε ότι η δύναμή του πηγάζει από τη διαρκή του παρουσία στο πλευρό των μελών του.
Μια από τις πιο εμβληματικές και πρακτικές πρωτοβουλίες της θητείας που ολοκληρώθηκε ήταν η άμεση αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος των καθυστερήσεων στην έκδοση συντάξεων, μια εκκρεμότητα που ταλαιπωρούσε τον ιατρικό κόσμο για περισσότερο από μία δεκαετία. Ο ΙΣΑ προχώρησε στη διάθεση 12 εξειδικευμένων υπαλλήλων του στον e-ΕΦΚΑ, χρηματοδοτώντας ουσιαστικά την επιτάχυνση των διαδικασιών απονομής των συντάξεων και την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τους δικαιούχους γιατρούς. Η κίνηση αυτή αποτέλεσε υπόδειγμα αποτελεσματικής παρέμβασης ενός επιστημονικού φορέα στην επίλυση δυσλειτουργιών της δημόσιας διοίκησης.
Παράλληλα, δόθηκε σκληρή και τεκμηριωμένη μάχη κατά των άδικων οικονομικών μέτρων που στραγγαλίζουν τον κλάδο, με έμφαση στις συνεχείς πιέσεις για την κατάργηση του clawback και την ανακοστολόγηση των ιατρικών πράξεων. Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη μέριμνα λήφθηκε για τη στήριξη των νέων γιατρών, με την ανάπτυξη πρωτοβουλιών που διευκολύνουν την ένταξή τους σε χρηματοδοτικά προγράμματα και αναπτυξιακά εργαλεία, προκειμένου να δημιουργήσουν στέρεες βάσεις για την επαγγελματική τους πορεία στην Ελλάδα.
Εξωστρέφεια, ιατρικός τουρισμός και η εθνική στρατηγική επιστροφής επιστημόνων
Η ανάπτυξη της ελληνικής ιατρικής κοινότητας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ικανότητά της να κοιτάζει πέρα από τα εθνικά σύνορα. Ο ΙΣΑ επένδυσε συστηματικά στην εξωστρέφεια και τη διεθνή δικτύωση, αναπτύσσοντας στρατηγικές συνεργασίες με κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα και επιστημονικούς φορείς στη Βοστώνη, τη Νέα Υόρκη και άλλα μεγάλα κέντρα του εξωτερικού. Οι συνεργασίες αυτές σχεδιάστηκαν με σκοπό την αξιοποίηση του υψηλού επιπέδου του ελληνικού επιστημονικού δυναμικού και τη δημιουργία μιας νέας, ελκυστικής αναπτυξιακής προοπτικής.
Κεντρικό άξονα αυτής της στρατηγικής αποτέλεσε η προώθηση του ιατρικού τουρισμού, μέσα από τη στενή σύμπραξη με την ELITOUR, το Παγκόσμιο Ιπποκράτειο Ινστιτούτο Ιατρών και διεθνή ακαδημαϊκά ιδρύματα. Στόχος είναι η ανάδειξη της Ελλάδας ως ενός παγκόσμιου, αξιόπιστου προορισμού για υπηρεσίες υγείας, ευεξίας και μακροζωίας. Η χώρα μας διαθέτει το απαραίτητο επιστημονικό κεφάλαιο, σύγχρονες υποδομές, αλλά και μια βαριά πολιτιστική κληρονομιά που πηγάζει από την ιπποκρατική παράδοση, στοιχεία που μπορούν να μετατραπούν σε ισχυρό μοχλό ανάπτυξης για την οικονομία της υγείας.
Η διεθνής αυτή δραστηριότητα συνδέεται άμεσα με την εθνική ανάγκη για Brain Gain. Ο ΙΣΑ ανέπτυξε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τη γέφυρωση του χάσματος με τους Έλληνες γιατρούς της διασποράς, επιδιώκοντας τη μεταφορά προηγμένης τεχνογνωσίας, την καλλιέργεια διεθνών ερευνητικών συνεργασιών και την προσέλκυση επενδυτικών πόρων. Η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών που θα επιτρέψουν στους επιστήμονες που διαπρέπουν στο εξωτερικό να επιστρέψουν, αλλά και η παροχή κινήτρων στους νέους γιατρούς να παραμείνουν στην πατρίδα τους, αποτελεί για τον Σύλλογο μια κορυφαία εθνική και κοινωνική αποστολή.
Κοινωνική υπευθυνότητα, ψηφιακός μετασχηματισμός και η απάντηση στις μεγάλες κρίσεις
Ο ρόλος ενός επιστημονικού συλλόγου δοκιμάζεται και επιβεβαιώνεται στις μεγάλες κοινωνικές και υγειονομικές κρίσεις. Ο ΙΣΑ απέδειξε διαχρονικά ότι διαθέτει ισχυρά κοινωνικά αντανακλαστικά, στεκόμενος στο πλευρό των πολιτών και του συστήματος υγείας όταν υπήρξε ανάγκη. Κατά τη διάρκεια της πολυετούς οικονομικής κρίσης, ο Σύλλογος προσέφερε ουσιαστική ανακούφιση σε χιλιάδες ανασφάλιστους και ευάλωτους συμπολίτες μας μέσα από τη λειτουργία του Κοινωνικού Ιατρείου και την υλοποίηση στοχευμένων κοινωνικών δράσεων.
Με την ίδια αποφασιστικότητα αντιμετωπίστηκε και η υγειονομική κρίση της πανδημίας COVID-19. Ο ΙΣΑ βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της μάχης, παρέχοντας διαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, καθοδηγώντας τους γιατρούς της πρώτης γραμμής και υποστηρίζοντας έμπρακτα τις δομές του δημόσιου συστήματος υγείας. Παράλληλα με την αντιμετώπιση των κρίσεων, ο Σύλλογος έστρεψε το βλέμμα του στην πρόληψη, συνεργαζόμενος στενά με το Ελληνικό Διαδιαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων και τα ΚΕΠ Υγείας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εμπέδωση της κουλτούρας του προσυμπτωματικού ελέγχου σε ολόκληρη την επικράτεια.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ο Σύλλογος ολοκλήρωσε με επιτυχία τον ψηφιακό μετασχηματισμό των εσωτερικών του υπηρεσιών, αποτελώντας σήμερα έναν από τους πλέον σύγχρονους και λειτουργικούς επιστημονικούς οργανισμούς στη χώρα. Η ψηφιακή αυτή υποδομή αποτελεί τη βάση για το επόμενο μεγάλο βήμα, το οποίο περιλαμβάνει την ενσωμάτωση και αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης, με αποκλειστικό σκοπό την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών και την καλύτερη εξυπηρέτηση των μελών του στην καθημερινή τους πρακτική.
Επενδύοντας στη νέα γενιά και χτίζοντας ένα ασφαλές μέλλον
Οι νέοι γιατροί αποτέλεσαν και παραμένουν η απόλυτη προτεραιότητα στην ατζέντα του ΙΣΑ. Αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι επιστήμονες κατά τη διαδικασία της ειδίκευσης, ο Σύλλογος εργάστηκε συστηματικά για τη βελτίωση των συνθηκών εκπαίδευσης και την επέκταση των επαγγελματικών τους οριζόντων. Μια σημαντική θεσμική κατάκτηση, προϊόν επίμονης παρέμβασης του ΙΣΑ, ήταν η θεσμοθέτηση της δυνατότητας αναβολής εκπλήρωσης των στρατιωτικών υποχρεώσεων για τους γιατρούς που βρίσκονται σε φάση απόκτησης ειδικότητας, διασφαλίζοντας έτσι την απρόσκοπτη και συνεχή επιστημονική τους εξέλιξη.
Για την επόμενη περίοδο, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την ίδρυση και λειτουργία του εξειδικευμένου Γραφείου Νέων Ιατρών. Η δομή αυτή θα αποτελέσει ένα ζωντανό κέντρο ενημέρωσης, καθοδήγησης και υποστήριξης, προσφέροντας έγκυρη πληροφόρηση για προγράμματα μετεκπαίδευσης, υποτροφίες, χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω ΕΣΠΑ, διεθνείς συνεργασίες και νέες επαγγελματικές ευκαιρίες τόσο εντός της Ελλάδας όσο και στο εξωτερικό.
Στην κατεύθυνση της μακροπρόθεσμης εξασφάλισης του ιατρικού κόσμου, ο ΙΣΑ έθεσε σε λειτουργία το Επαγγελματικό Ταμείο των Ιατρών (ΤΕΑ-ΙΣΑ). Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία έχει ήδη συγκεντρώσει μεγάλη συμμετοχή, δημιουργεί νέες, στέρεες ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές προοπτικές για τα μέλη του Συλλόγου. Το ΤΕΑ-ΙΣΑ έρχεται να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των γιατρών για την επόμενη ημέρα της επαγγελματικής τους ζωής, αποτελώντας ένα αυτόνομο και αξιόπιστο εργαλείο πρόνοιας.
Οι δέκα στρατηγικοί στόχοι για την επόμενη τετραετία
Με την πολύτιμη εμπειρία και τη δυναμική που συσσωρεύτηκε τα προηγούμενα χρόνια, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εισέρχεται στη νέα τετραετία με μια ξεκάθαρη, κοστολογημένη και απόλυτα στοχευμένη στρατηγική ατζέντα. Οι άξονες αυτοί αποσκοπούν στη ριζική αναδιαμόρφωση του εργασιακού και οικονομικού τοπίου για τον Έλληνα γιατρό, θέτοντας τις βάσεις για ένα δίκαιο και σύγχρονο σύστημα υγείας.
Οι βασικές προτεραιότητες για το επόμενο διάστημα διαρθρώνονται ως εξής:
- Οριστική κατάργηση του clawback: Εξάλειψη ενός άδικου και εισπρακτικού μέτρου που υπονομεύει τη βιωσιμότητα των ιδιωτικών ιατρείων και των εργαστηρίων, οδηγώντας σε οικονομικό στραγγαλισμό τους ελεύθερους επαγγελματίες.
- Αναπροσαρμογή των ιατρικών αμοιβών: Άμεση αύξηση της κατώτατης ιατρικής αμοιβής στα 30 ευρώ ως πρώτο στάδιο, με τελικό στόχο τη σταδιακή εναρμόνισή της με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς και την ορθολογική ανακοστολόγηση των ιατρικών πράξεων και εργαστηριακών εξετάσεων.
- Διπλασιασμός των μισθών στο ΕΣΥ: Γενναία αύξηση των αποδοχών των νοσοκομειακών γιατρών, ώστε οι αμοιβές τους να ανταποκρίνονται στην επιστημονική τους αξία, το επίπεδο της ευθύνης τους και τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
- Ένταξη των νοσοκομειακών γιατρών στα ΒΑΕ: Έμπρακτη αναγνώριση των εξαιρετικά απαιτητικών, ανθυγιεινών και ψυχοφθόρων συνθηκών εργασίας στις δημόσιες δομές υγείας.
- Ελεύθερος καθορισμός της ιατρικής αμοιβής: Θεσμοθέτηση του δικαιώματος του γιατρού να ορίζει ο ίδιος την αμοιβή του, υπογραφή συλλογικών συμβάσεων και αυστηρός περιορισμός των μονομερών πρακτικών που επιβάλλουν ιδιωτικές κλινικές, ασφαλιστικές εταιρείες και μεσάζοντες κατά τη διαδικασία του ελέγχου και της διαιτησίας.
- Ενίσχυση της απασχόλησης των νέων επιστημόνων: Δημιουργία νέων, ποιοτικών θέσεων εργασίας και πλήρης αξιοποίηση των σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων για την επαγγελματική αποκατάσταση των νέων γιατρών.
- Συγκεκριμένες δράσεις Brain Gain: Υλοποίηση στοχευμένων πολιτικών που θα διευκολύνουν την επιστροφή των επιστημόνων από το εξωτερικό και θα προσφέρουν ελκυστικές προοπτικές εξέλιξης σε όσους επιλέγουν να δημιουργήσουν στην Ελλάδα.
- Ανάπτυξη της οικονομίας της υγείας: Συστηματική επένδυση στον ιατρικό τουρισμό, με σκοπό την προσέλκυση διεθνών επενδύσεων και τη δημιουργία νέων, εναλλακτικών πόρων για το συνολικό σύστημα υγείας της χώρας.
- Εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης: Περαιτέρω ψηφιακή αναβάθμιση του ΙΣΑ με την εισαγωγή προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, αποσκοπώντας στην βελτιστοποίηση της εξυπηρέτησης των μελών.
- Διεύρυνση των πολιτικών πρόληψης: Εντατικοποίηση των δράσεων για τη δημόσια υγεία μέσα από σταθερές συμμαχίες με την τοπική αυτοδιοίκηση, εγχώριους επιστημονικούς οργανισμούς και έγκυρα διεθνή δίκτυα.