Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Πόσο πιθανό είναι η πανδημία Covid-19 να επηρέασε εκτός από τη σωματική υγεία και το μυαλό εκατομμυρίων ανθρώπων; Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι ο φόβος και η απομόνωση που επικράτησαν κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της πανδημίας Covid-19 θα μπορούσαν να έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στη γνωστική λειτουργία των ανθρώπων και στη γήρανση του εγκεφάλου, ακόμη και σε εκείνους που δεν μολύνθηκαν ποτέ από τον ιό.
Ερευνητική ομάδα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Nottingham, στο Ηνωμένο Βασίλειο εξέτασε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου από σχεδόν 1.000 υγιείς ενήλικες, οι οποίες ελήφθησαν στο πλαίσιο της μελέτης UK Biobank, για να χαρτογραφήσει πώς οι εμπειρίες τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 διαμόρφωσαν τον εγκέφαλό τους. Ορισμένοι συμμετέχοντες είχαν υποβληθεί σε σαρώσεις πριν και μετά την πανδημία, ενώ κάποιοι άλλοι μόνο πριν την πανδημία.
Χρησιμοποιώντας προηγμένη απεικόνιση και μηχανική μάθηση, οι ερευνητές εκτίμησαν την «ηλικία του εγκεφάλου» κάθε ατόμου, δηλαδή πόσο χρονών έδειχνε να είναι ο εγκέφαλός του σε σύγκριση με την πραγματική του ηλικία.
Το μοντέλο ηλικίας του εγκεφάλου αναπτύχθηκε χρησιμοποιώντας σαρώσεις εγκεφάλου από 15.000 υγιή άτομα, χωρίς συννοσηρότητες, επιτρέποντας στους ερευνητές να δημιουργήσουν ένα ακριβές μοντέλο για την εκτίμηση της ηλικίας του εγκεφάλου.
Τα ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης
Τα ευρήματα αποκάλυψαν ότι, οι άνθρωποι που έζησαν την πανδημία Covid-19 εμφάνισαν σημάδια ταχύτερης γήρανσης του εγκεφάλου με την πάροδο του χρόνου – κατά 5,5 επιπλέον μήνες – σε σχέση με εκείνους που είχαν υποβληθεί σε πλήρη σάρωση πριν από την πανδημία.Οι αλλαγές αυτές ήταν πιο αισθητές σε ηλικιωμένα άτομα, σε άνδρες και σε άτομα που ζούσαν σε υποβαθμισμένα περιβάλλοντα.
«Αυτό που μας εξέπληξε περισσότερο ήταν ότι ακόμη και άτομα που δεν είχαν νοσήσει από Covid-19 εμφάνισαν σημαντικές αυξήσεις στα ποσοστά γήρανσης του εγκεφάλου. Αυτό δείχνει πραγματικά πόσο πολύ η ίδια η εμπειρία της πανδημίας – από την απομόνωση έως την αβεβαιότητα – μπορεί να έχει επηρεάσει την υγεία του εγκεφάλου μας, δήλωσε ο Δρ. Ali-Reza Mohammadi-Nejad , επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
«Αυτή η μελέτη μας υπενθυμίζει ότι η υγεία του εγκεφάλου διαμορφώνεται όχι μόνο από την ασθένεια, αλλά και από το καθημερινό μας περιβάλλον», λέει η Δρ. Dorothee Auer, καθηγήτρια Νευροαπεικόνισης και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Η πανδημία άσκησε πιέσεις στη ζωή των ανθρώπων, ειδικά σε εκείνους που ήδη αντιμετωπίζουν μειονεκτήματα. Δεν μπορούμε ακόμη να ελέγξουμε αν οι αλλαγές που είδαμε θα αντιστραφούν, αλλά είναι σίγουρα πιθανό, και αυτή είναι μια ενθαρρυντική σκέψη».
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι, η πανδημία COVID-19 άλλαξε τον τρόπο που ζούσαμε εδώ και χρόνια και, όπως προκύπτει και από τα ευρήματα, παράγοντες όπως ο φόβος, το στρες, η απομόνωση και η παγκόσμια ανησυχία μπορούν να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία του εγκεφάλου.
Πηγή: Nature Communications