Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι η χρήση φαρμάκων – ακόμα και εκείνων που χρησιμοποιήθηκαν χρόνια πριν – μπορεί να έχει μακροπρόθεσμη επίδραση στο μικροβίωμα του εντέρου, με επιπτώσεις που ενδεχομένως να διαρκούν για χρόνια μετά τη διακοπή των φαρμάκων.
Η χρήση φαρμάκων είναι ένας γνωστός παράγοντας που συμβάλλει στη μεταβλητότητα του εντερικού μικροβιώματος. Επιπλέον, η επίδραση αυτή μπορεί να είναι «προσθετική», δηλαδή όσο περισσότερο χρησιμοποιείται ένα φάρμακο, τόσο ισχυρότερος είναι ο αντίκτυπος στο μικροβίωμα.
Ωστόσο, η πρόσφατη μελέτη είναι η πρώτη που χρησιμοποιεί λεπτομερή αναδρομικά δεδομένα χρήσης φαρμάκων από ηλεκτρονικά αρχεία υγείας για τη συστηματική αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων επιδράσεων της χρήσης φαρμάκων στο μικροβίωμα του εντέρου, χρόνια μετά τη λήψη τους.
Μακροπρόθεσμες μικροβιακές μεταβολές στο έντερο
Ερευνητική ομάδα από το Ινστιτούτο Γονιδιωματικής του Πανεπιστημίου του Τάρτου, στην Εσθονία, θέλησε να εξετάσει για πρώτη φορά, εάν η χρήση φαρμάκων στο παρελθόν μπορεί να επιφέρει χρόνια μετά μεταβολές στο μικροβίωμα του εντέρου.
Η μελέτη βασίστηκε σε ηλεκτρονικά αρχεία υγείας και συνταγογράφησης και δείγματα κοπράνων από σχεδόν 2.500 συμμετέχοντες από την Εσθονική Βιοτράπεζα.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι σχεδόν τα μισά από τα 186 φάρμακα που εξετάστηκαν είχαν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο μικροβίωμα του εντέρου. Πολλές από αυτές τις επιπτώσειες παρέμειναν για χρόνια μετά αφότου οι ασθενείς είχαν σταματήσει να λαμβάνουν τα συγκεκριμένα φάρμακα.
Το ανησυχητικό ήταν ότι η αυτή η επίδραση δεν περιοριζόταν μόνο στα αντιβιοτικά. Αντίθετα, φάρμακα όπως τα αντικαταθλιπτικά, οι βήτα-αναστολείς, οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων και οι βενζοδιαζεπίνες άφησαν επίσης μόνιμα μικροβιακά «αποτυπώματα».
Ενδιαφέρον είχε ότι οι βενζοδιαζεπίνες, οι οποίες συνταγογραφούνται συνήθως για τη θεραπεία του άγχους και της κατάθλιψης, βρέθηκαν να επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου σε βαθμό παρόμοιο με τα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος. Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι φάρμακα της ίδιας κατηγορίας φαρμάκων, όπως η διαζεπάμη και η αλπραζολάμη, μπορεί να ποικίλλουν ως προς τον βαθμό στον οποίο διαταράσσουν τις μικροβιακές κοινότητες.
Γιατί έχουν σημασία τα ευρήματα
Η χρήση φαρμάκων στο παρελθόν είναι ένας κρίσιμος αλλά συχνά παραβλεπόμενος και συγχυτικός παράγοντας στην έρευνα για το μικροβίωμα του εντέρου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν για πρώτη φορά ότι η χρήση φαρμάκων στο παρελθόν μπορεί να είναι ένας εξίσου ισχυρός παράγοντας στην εξήγηση των μεμονωμένων αλλαγών στο μικροβίωμα.
Η κατανόηση αυτών των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων είναι ζωτικής σημασίας για την ορθή ερμηνεία των αποτελεσμάτων από μελέτες μικροβιώματος και για την ανάπτυξη στρατηγικών για τη διαχείριση της υγείας του εντέρου.