Αποκαλούνται συχνά «το παράθυρο στην ψυχή», αλλά τα μάτια μπορούν να προσφέρουν ενδείξεις για κάτι εξίσου σημαντικό: την υγεία του εγκεφάλου. Αυτό προκύπτει από έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of Alzheimer’s Disease».
Μελέτη δεκάδων χιλιάδων ασθενών αποκάλυψε ότι οι απλές φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς (ή φωτογραφίες του βυθού όπως είναι γνωστές) μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια πολλούς από τους πιο συνηθισμένους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ.
Οι φωτογραφίες για απεικόνιση του αμφιβληστροειδούς λαμβάνονται τακτικά σε ασθενείς που πάσχουν από διαβήτη, γλαύκωμα ή καταρράκτη. Χρησιμοποιώντας μηχανική μάθηση, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντας ανέλυσαν εικόνες από περισσότερους από 40.000 ασθενείς, οι οποίες περιλαμβάνονταν σε βάση δεδομένων ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με την έρευνα αυτή, οι επιστήμονες μπόρεσαν να εντοπίσουν περιοχές του αμφιβληστροειδούς με ανεπαίσθητες αλλαγές που σχετίζονται με παράγοντες κινδύνου για Αλτσχάιμερ, όπως οι αρτηρίες και το οπτικό νεύρο.
Το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης προέβλεψε με ακρίβεια βιολογικά χαρακτηριστικά, όπως το φύλο ή η αρτηριακή πίεση, καθώς και παράγοντες του τρόπου ζωής που σχετίζονται με την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ, όπως το κάπνισμα και η χρήση αλκοόλ. Πολλοί από τους παράγοντες αυτούς καταγράφονται στα ιατρικά αρχεία των ασθενών, όμως συχνά τα αρχεία είναι ελλιπή ή βασίζονται σε αναξιόπιστες αυτοαναφορές.
Έτσι, οι εικόνες του αμφιβληστροειδούς μπορεί να παρέχουν έναν πιο αντικειμενικό και πλήρη τρόπο για την ανίχνευση αυτών των παραγόντων κινδύνου. Επιπλέον, μπορούν να καταγράψουν τη βλάβη που έχει συσσωρευτεί με την πάροδο των ετών.
Η ίδια ερευνητική ομάδα έχει διαπιστώσει σε προηγούμενη μελέτη της ότι οι φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς μπορούν να ανιχνεύσουν ενεργή νόσηση από Αλτσχάιμερ. Αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν πλέον ότι, καθώς η νόσος εξελίσσεται σε πολλά χρόνια, ακόμα και δεκαετίες, η ανίχνευση των πρώιμων παραγόντων κινδύνου θα μπορούσε να εντοπίσει καλύτερα τους ασθενείς πριν συμβούν μη αναστρέψιμες βλάβες στον εγκέφαλο.
«Γνωρίζουμε ότι η νόσος Αλτσχάιμερ αναπτύσσεται με την πάροδο δεκαετιών, αλλά τα περισσότερα διαγνωστικά εργαλεία επικεντρώνονται στην παθολογία σε προχωρημένο στάδιο, όταν είναι πολύ αργά για παρέμβαση», σημειώνει η Ρουόγκου Φανγκ, καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντας και επικεφαλής της μελέτης. «Εξετάζοντας νέους βιοδείκτες, όπως η υγεία του αμφιβληστροειδούς, προσφέρουμε νέες ευκαιρίες για τον εντοπισμό ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο, την προσφορά κατάλληλων εξετάσεων και την ενθάρρυνση προκειμένου να αναπτύξουν υγιεινούς τρόπους ζωής για τον μετριασμό του κινδύνου», συμπληρώνει.