Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
«Τα φάρμακα που διατηρούμε στο σπίτι χρειάζονται σωστή χρήση, κατάλληλη αποθήκευση & τακτικό έλεγχο. Έτσι προστατεύουμε την υγεία μας, την οικογένειά μας & το περιβάλλον».
Πάνω σε αυτή τη λογική ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Ηρακλείου προχωρά στην υλοποίηση της δράσης «Φροντίζω τα φάρμακά μου» με πρώτη κίνηση την ενημέρωση των πολιτών μέσα από την έκδοση και κυκλοφορία ενός σχετικού φυλλαδίου όπου μπορεί κανείς να βρει απλές και χρήσιμες οδηγίες για να χρησιμοποιεί σωστά τα φάρμακά του, να τα αποθηκεύει και να τα φυλάσσει με ασφάλεια, να ελέγχει όσα υπάρχουν στο σπίτι και να επιστρέφει υπεύθυνα όσα έχουν λήξει ή δεν τα χρειάζεται πλέον να τα παίρνει.
Όπως ανέφερε μιλώντας στο DailyPharmaNews o κ. Μάριος Σπανάκης, Επικεφαλής της Επιστημονικής Επιτροπής του Φαρμακευτικού Συλλόγου Ηρακλείου πρόκειται για ένα πρόγραμμα που έχει να κάνει με την οικιακή διαχείριση των φαρμάκων και προτρέπει τους πολίτες να απευθυνθούν στον φαρμακοποιό και μαζί του να κάνουν ανασκόπηση της οικιακής φαρμακοθεραπείας τους, λαμβάνοντας από αυτόν εξατομικευμένες οδηγίες χρήσης, φύλαξης και ασφαλούς διαχείρισής τους.
Πρόκειται για μία προσπάθεια που βοηθά να αναγνωριστεί ακόμη περισσότερο ο σημαντικός ρόλος που εκ των πραγμάτων έχει ο φαρμακοποιός στη φαρμακοθεραπεία. «Ενισχύει τον συμβουλευτικό ρόλο του φαρμακοποιού στη φαρμακοθεραπεία», όπως λέει ο κ. Σπανάκης. «Φανταστείτε τώρα να βρούμε πολίτες γιατί πρέπει να αλλάξουν θεραπεία ή να σταματήσουν μία θεραπεία γιατί δεν τη χρειάζονται πλέον και γι’ αυτό θα πρέπει να δουν ένα γιατρό προκειμένου να τους πει τι θα πρέπει να κάνουν. Υπάρχουν επίσης οι περιπτώσεις που αυτή τη στιγμή και λόγω επικαιρότητας συζητιέται περισσότερο κι έχει να κάνει με πολίτες που παίρνουν αυτοφροντίδα χωρίς να ρωτούν κανένα. Μπορεί να παίρνουν διπλές και τριπλές αγωγές. Ξέρετε οι φαρμακοποιοί δεν έχουν πρόσβαση στο φάκελο υγείας και πολλές φορές η αυτοφροντίδα δεν καταγράφεται κάπου».
Και βέβαια υπάρχει και το κομμάτι της υπεύθυνης ανακύκλωσης φαρμάκων. «Έχει και το κομμάτι της ανακύκλωσης. Ξέρετε εγώ από την εμπειρία μου και την επαφή μου με τον κόσμο, ακούω ότι οι περισσότεροι πολίτες πετούν τα φάρμακά στους στα οικιακά απορρίμματα. Αυτό είναι καταστροφικό για το περιβάλλον. Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα είναι τοξικά για τα περισσότερα πτηνά. Υπάρχουν νευρολογικά φάρμακα που καταλήγουν σε ποτάμια και όπως έχουν δείξει μελέτες προκαλούν αλλαγή συμπεριφοράς στα ψάρια. Γενικά για το περιβάλλον η εναπόθεση φαρμάκων χωρίς έλεγχο είναι επικίνδυνη. Στο εξωτερικό υπάρχει αυτή η κουλτούρα και προσπαθούν να ελέγξουν να γίνεται σωστά η απόρριψη των οικιακών φαρμάκων. Εδώ στην Ελλάδα δεν ξέρω πέρα από τον πράσινο κάδο εάν υπάρχουν προσπάθειες να δούμε τις γίνεται με τον τρόπο που οι πολίτες λειτουργούν σε αυτό το θέμα».
Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Ηρακλείου πραγματοποίησε στις 10 Σεπτεμβρίου συνάντηση εργασίας με εκπροσώπους ενώσεων ασθενών, κατά την οποία παρουσιάστηκε η επικείμενη αυτή επιστημονική δράση του.
Κατά τη συνάντηση παρουσιάστηκε το ειδικά σχεδιασμένο ενημερωτικό φυλλάδιο «Φροντίζω τα Φάρμακά μου: χρησιμοποιώ σωστά, αποθηκεύω σωστά, φυλάσσω με ασφάλεια, επιστρέφω υπεύθυνα». Το φυλλάδιο δημιουργήθηκε για να ενημερώνει τους πολίτες σχετικά με τα βασικά βήματα ορθής και περιβαλλοντικά υπεύθυνης διαχείρισης των φαρμάκων στο σπίτι και θα αποτελέσει κεντρικό εργαλείο διάχυσης της δράσης.
Παρουσιάστηκαν, επίσης, τα επόμενα βήματα της δράσης. Τα συμμετέχοντα φαρμακεία – ήδη έχουν δηλώσει συμμετοχή περισσότερα από 30 φαρμακεία – μέλη του Φαρμακευτικού Συλλόγου Ηρακλείου- θα φέρουν ειδικό σήμα που θα τα αναγνωρίζει ως «Σημεία Φαρμακευτικής Φροντίδας & Ανασκόπησης Οικιακής Φαρμακοθεραπείας» και θα εφαρμόζουν τη μέθοδο της «καφέ σακούλας» (Brown Bag Medication Review, BBMR). Οι πολίτες που επιθυμούν να συμμετέχουν θα λαμβάνουν από το φαρμακείο την ειδική σακούλα όπου θα συγκεντρώνουν τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που διατηρούν στο σπίτι και θα τα προσκομίζουν στον φαρμακοποιό. Μέσω δομημένης και ανώνυμης καρτέλας θα καταγράφονται τα σκευάσματα, ο τρόπος χρήσης, διαχείρισης και φύλαξής τους, πιθανά προβλήματα και οι συνήθειες απόρριψης. Με βάση τα ευρήματα, θα παρέχεται βασική αλλά εξατομικευμένη συμβουλευτική, οδηγίες ασφαλούς και περιβαλλοντικά υπεύθυνης διαχείρισης και, όπου απαιτείται, σύσταση επιβεβαίωσης της αγωγής ή επικοινωνίας με τον θεράποντα ιατρό. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε μια ουσιαστική και οργανωμένη υπηρεσία φαρμακευτικής φροντίδας, η οποία συνδυάζει την αποτύπωση της οικιακής αγωγής με την ενημέρωση, την περιβαλλοντική συνείδηση και την έγκαιρη αναγνώριση ζητημάτων που χρειάζονται περαιτέρω προσοχή.
Τον ΦΣΗ εκπροσώπησαν ο Πρόεδρος του ΔΣ, κ. Αριστοτέλης Σκουντάκης, καθώς και, από την Επιστημονική Επιτροπή του Συλλόγου, ο επικεφαλής της κ. Σπανάκης και η φαρμακοποιός κ. Ειρήνη Χόνδρου. Εκ μέρους των ενώσεων ασθενών, στη συνάντηση συμμετείχαν η κ. Κατερίνα Κουτσογιάννη, Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Πρόεδρος του Συλλόγου Ρευματοπαθών Κρήτης. Από το σύλλογο «Ευ Ζω με τον Καρκίνο» οι κυρίες Αντιγόνη Αγγελάκη, Αναστασία Κοντού, Ελένη Σαπουντζή και Ειρήνη Παρασκευά. Τον Παγκρήτιο Σύλλογο Γονέων και Φίλων Παιδιών με Νεοπλασία «Η Ηλιαχτίδα» εκπροσώπησε η κ. Γεωργία Νικολακοπούλου, Κοινωνική Λειτουργός και υπεύθυνη του Ξενώνα Φιλοξενίας του Συλλόγου.
Κατά τη συζήτηση επιβεβαιώθηκε η στήριξη των συλλόγων ασθενών στο εγχείρημα και συμφωνήθηκε η συνεργατική διάχυση της δράσης στις κοινότητες των ασθενών. Η αρχή θα γίνει με τη διανομή του ενημερωτικού φυλλαδίου «Φροντίζω τα Φάρμακά μου» στον επερχόμενο περίπατο του «Ευ Ζω με τον Καρκίνο». Η δράση επίσης παρουσιάστηκε το Σάββατο 12/09/26 στο συνέδριο του ΣΥ.Φ.Α.Κ. ενώ αναμένεται να παρουσιαστεί και σε προσεχείς επιστημονικές ημερίδες και επιστημονικά συνέδρια. Παράλληλα, η ενημέρωση θα πραγματοποιείται μέσα από το δίκτυο των συμμετεχόντων φαρμακείων και τις συνεργασίες του ΦΣΗ με φορείς και οργανώσεις ασθενών. Τα φαρμακεία που θα ενταχθούν στη δράση θα ανακοινώνονται στην ιστοσελίδα και στα ψηφιακά μέσα του ΦΣΗ, καθώς και στην ηλεκτρονική εφαρμογή ενημέρωσης για τα εφημερεύοντα φαρμακεία.
Με τη δράση «Φροντίζω τα Φάρμακά μου», ο ΦΣΗ επιδιώκει να παρέμβει ουσιαστικά και οργανωμένα στη διαχείριση των φαρμάκων στην κοινότητα, συνδέοντας την ασφάλεια της φαρμακοθεραπείας με την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Οι φαρμακοποιοί, ως οι πλέον άμεσα προσβάσιμοι επαγγελματίες υγείας, αναλαμβάνουν κεντρικό ρόλο στην ενημέρωση, την καθοδήγηση και την υποστήριξη των πολιτών.
Ο ΦΣΗ βρίσκεται, επίσης, σε στενή συνεργασία με το Φαρμακευτικό Σύλλογο Ρεθύμνου, ο οποίος στηρίζει την πρωτοβουλία και θα συμμετάσχει στην υλοποίησή της. Παράλληλα, θα διερευνηθούν περαιτέρω συνεργασίες με θεσμικούς και ακαδημαϊκούς φορείς για την αξιοποίηση των δεδομένων και την ανάπτυξη τεκμηριωμένων παρεμβάσεων. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η δράση θα παρουσιαστεί και στο Pharmaceutical Care Network Europe (PCNE), με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την επιστημονική αξιοποίηση των ευρημάτων και την περαιτέρω ενίσχυση της τεκμηριωμένης φαρμακευτικής φροντίδας προς όφελος των πολιτών της Κρήτης και, ευρύτερα, της Ελλάδας.
.