Ιστορική κοινή δήλωση κορυφαίων καρδιολογικών οργανισμών
Ένας στους πέντε θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα παγκοσμίως συνδέεται άμεσα με περιβαλλοντικούς παράγοντες, σύμφωνα με ιστορική κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε στις 20 Ιανουαρίου από μερικούς από τους ισχυρότερους επιστημονικούς φορείς στον τομέα της καρδιολογίας διεθνώς. Πρόκειται για την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC), το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας (ACC), την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) και την Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιάς (WHF).
Την πρωτοβουλία αυτή χαιρετίζει η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), επισημαίνοντας ότι, για πρώτη φορά, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες αναγνωρίζονται επισήμως ως μείζονες και ανεξάρτητοι κίνδυνοι για την καρδιαγγειακή υγεία, με σαφές και μετρήσιμο αποτύπωμα στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα.
Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες που «επιβαρύνουν» την καρδιά
Σύμφωνα με τα στοιχεία της κοινής δήλωσης, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η χρόνια έκθεση στον θόρυβο, η μόλυνση από χημικές ουσίες και πλαστικά, η υπερβολική έκθεση σε τεχνητό φως, αλλά και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής – συμπεριλαμβανομένων των ακραίων θερμοκρασιών – συνδέονται με 4 έως 6 εκατομμύρια καρδιαγγειακούς θανάτους, κάθε χρόνο.
Το εύρος αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 20% του συνόλου των καρδιαγγειακών θανάτων παγκοσμίως, ποσοστό που αναδεικνύει το περιβάλλον σε έναν από τους σημαντικότερους, αλλά συχνά υποτιμημένους, παράγοντες κινδύνου για την υγεία της καρδιάς.
Όχι πλέον «δευτερεύον» ζήτημα στην πρόληψη
Οι επιστημονικές αυτές διαπιστώσεις καθιστούν σαφές ότι οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως παράπλευρο ή δευτερεύον ζήτημα. Αντίθετα, θα πρέπει να ενσωματωθούν ισότιμα στις στρατηγικές πρόληψης, διάγνωσης και διαχείρισης των καρδιαγγειακών παθήσεων, δίπλα στους παραδοσιακούς και καλά τεκμηριωμένους παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Η σύγχρονη καρδιολογία, όπως επισημαίνει η ΕΚΕ, καλείται πλέον να διευρύνει το πλαίσιο της πρόληψης, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις ατομικές συμπεριφορές, αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στο οποίο εκτίθεται καθημερινά ο πληθυσμός.
Ανάγκη για πολιτικές παρεμβάσεις και προστασία των ευάλωτων
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία τονίζει ότι τα δεδομένα αυτά επιβάλλουν άμεσες, συντονισμένες και αποτελεσματικές πολιτικές παρεμβάσεις. Στο επίκεντρο, βρίσκονται η βελτίωση της ποιότητας του αέρα, η μείωση της ηχορύπανσης, ο περιορισμός της έκθεσης σε τοξικές ουσίες και η προστασία των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι πλήττουν δυσανάλογα άτομα χαμηλότερου κοινωνικοοικονομικού επιπέδου, ηλικιωμένους, παιδιά και ασθενείς με ήδη εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο, εντείνοντας τις ανισότητες στην υγεία.
Η τοποθέτηση του Προέδρου της ΕΚΕ
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, Καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ, κ. Κωνσταντίνος Τούτουζας, επισημαίνει τη στενή και αδιαμφισβήτητη σχέση περιβάλλοντος και καρδιαγγειακής υγείας:
«Η προστασία της καρδιαγγειακής υγείας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την προστασία του περιβάλλοντος. Ένα καθαρότερο, πιο βιώσιμο και υγιές περιβάλλον αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου και τη συνολική βελτίωση της δημόσιας υγείας».
Όπως τονίζει, η ΕΚΕ δεσμεύεται να συνεχίσει να στηρίζει την επιστημονική έρευνα, την τεκμηριωμένη ενημέρωση των πολιτών και τη συνεργασία με τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς, ώστε η πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Ένα νέο κεφάλαιο στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων
Η κοινή δήλωση των διεθνών καρδιολογικών οργανισμών σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στη δημόσια υγεία, όπου η καρδιά δεν προστατεύεται μόνο στο ιατρείο και το νοσοκομείο, αλλά και μέσα από πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης, περιβαλλοντικής προστασίας και κοινωνικής ευθύνης.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, η καρδιαγγειακή πρόληψη περνά πλέον αναπόφευκτα και μέσα από την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε, του θορύβου που μας περιβάλλει και του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε.