Εγκλωβισμένο στην εικόνα του, το άτομο με ναρκισσιστική προσωπικότητα αδυνατεί να αναπτύξει υγιείς σχέσεις και ουσιαστική σύνδεση με τους ανθρώπους γύρω του.
Πως μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν νάρκισσο και πως τον αντιμετωπίζουμε στις διαπροσωπικές μας σχέσεις; Μας απαντά η Αντιγόνη Γινοπούλου, Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος.
Η ναρκισσιστική προσωπικότητα είναι ένα φαινόμενο που έχει επισκιάσει τις σχέσεις και την κοινωνία για δεκαετίες. Η ναρκισσιστική προσωπικότητα αφορά στην υπερβολική αγάπη και αυτοεκτίμηση προς τον εαυτό, που συχνά οδηγεί σε ανισότητα και προβλήματα στις σχέσεις.
Τα κύρια χαρακτηριστικά της ναρκισσιστικής προσωπικότητας είναι:
-Υπερβολική Αυτοεκτίμηση: Οι νάρκισσοι έχουν υπερβολικά υψηλή αυτοεκτίμηση και πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι σε σχέση με τους άλλους. Αυτή η υπερβολική αυτοεκτίμηση είναι συχνά δυσανάλογη με τις πραγματικές επιδόσεις τους.
-Έλλειψη Συναισθημάτων Απέναντι Στους Άλλους: Οι νάρκισσοι συχνά δεν είναι σε θέση να συναισθανθούν ή να συμπαρασταθούν στα συναισθήματα, τις ανάγκες και τα δικαιώματα των άλλων ατόμων. Αυτοί που βρίσκονται γύρω από ένα ναρκισσιστή συχνά αισθάνονται αγνοημένοι .
-Ανάγκη για Θαυμασμό: Οι νάρκισσοι επιθυμούν συνεχή θαυμασμό και επικοινωνιακή επιβεβαίωση από τους άλλους. Αν δεν λαμβάνουν την αναγνώριση που επιθυμούν, μπορεί να αντιδρούν με εκνευρισμό ή αγανάκτηση.
-Εκμετάλλευση των Άλλων: Οι νάρκισσοι μπορεί να εκμεταλλεύονται τους άλλους για το δικό τους όφελος, χωρίς να νοιάζονται για τις συνέπειες στην άλλη πλευρά. Αυτή η εκμετάλλευση μπορεί να είναι συναισθηματική, οικονομική, ή και σε άλλους τομείς.
-Αναζήτηση Δύναμης και Εξουσίας: Οι νάρκισσοι είναι συχνά διατεθειμένοι να κάνουν τα πάντα για να αποκτήσουν δύναμη, εξουσία και έλεγχο.
-Έλλειψη Συγγνώμης και Αναγνώρισης Λαθών: Οι νάρκισσοι δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τα δικά τους λάθη και συχνά αρνούνται να ζητήσουν συγγνώμη.
Η ναρκισσιστική προσωπικότητα έναντι της υγιούς αυτοεκτίμησης
Η ναρκισσιστική προσωπικότητα διαφέρει από την υγιή αυτοεκτίμηση. Οι άνθρωποι με υγιή αυτοεκτίμηση αντιλαμβάνονται τις δυνατότητές τους και τα όριά τους, ενώ είναι επίσης ικανοί να συναισθανθούν συμπόνια, ανεκτικότητα και επικοινωνία με τους άλλους. Συναισθάνονται ότι αξίζουν αγάπη και εκτίμηση, αλλά δεν επιδιώκουν υπερβολική επικέντρωση στον εαυτό τους.
Επιπλέον, ο ναρκισσισμός διαφοροποιείται ανάλογα με το βαθμό. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μικρές δόσεις ναρκισσισμού, που μπορούν να είναι υγιείς και λειτουργικοί στις σχέσεις τους. Αντίθετα, η παρατεταμένη ναρκισσιστική συμπεριφορά μεγάλου βαθμού μπορεί να είναι πολύ επιζήμια για τον ίδιο και τους γύρω του.
Πώς αντιμετωπίζουμε τη ναρκισσιστική προσωπικότητα
Η αντιμετώπιση των ανθρώπων με ναρκισσιστική προσωπικότητα μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη. Πώς μπορείτε να αντιμετωπίσετε του νάρκισσους ;
-Διατηρήστε Όρια: Είναι σημαντικό να θέσετε όρια και να τα τηρείτε. Ανιχνεύστε πότε ο νάρκισσος προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την καλοσύνη σας και αντιδράστε αναλόγως.
– Αναζητήστε Υποστήριξη: Μιλήστε με φίλους, οικογένεια ή επαγγελματίες ψυχικής υγείας για να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε την πίεση που ασκεί ο νάρκισσος στη ζωή σας.
-Να είστε Αυθεντικοί: Διατηρήστε την αυθεντικότητά σας και μην επιτρέπετε στον νάρκισσο να σας αλλάξει. Είναι σημαντικό να παραμείνετε πιστοί στα πιστεύω και τις αξίες σας.
-Συνειδητοποιήστε Την Ανάγκη Τους για Θαυμασμό: Ο νάρκισσος χρειάζεται συνεχή θαυμασμό. Αν κατανοήσετε αυτήν την ανάγκη, μπορείτε να είστε πιο αποτελεσματικοί στη διαχείριση της σχέσης.
Πώς μπορούν να αλλάξουν οι ναρκισσιστικές προσωπικότητες
Αν και η ναρκισσιστική προσωπικότητα μπορεί να είναι δύσκολη στην αντιμετώπιση, η αλλαγή είναι δυνατή, αλλά απαιτεί προσπάθεια από τον ίδιο τον νάρκισσο. Κάποιοι τρόποι που μπορεί να αλλάξει κάποιος με ναρκισσιστικές τάσεις περιλαμβάνουν:
-Θεραπεία Ψυχικής Υγείας: Οι ναρκισσιστικές προσωπικότητες μπορούν να επωφεληθούν από τη θεραπεία ψυχικής υγείας, όπως η ψυχοθεραπεία, που τους βοηθά να κατανοήσουν τις ρίζες του ναρκισσισμού και να αναπτύξουν υγιείς τρόπους αλληλεπίδρασης.
-Συνείδηση και Αυτοανάλυση: Οι ναρκισσιστικές προσωπικότητες μπορούν να ερευνήσουν τον εαυτό τους, να αναγνωρίσουν τις αρνητικές συμπεριφορές και να εργαστούν πάνω σε αυτές.
-Αναγνώριση των Συνεπειών: Ο ναρκισσισμός μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα στις σχέσεις και την επαγγελματική απόδοση. Ο νάρκισσος πρέπει να αναγνωρίσει τις αρνητικές συνέπειες της συμπεριφοράς του.
-Ανοικτή Επικοινωνία με τους Άλλους: Ο νάρκισσος πρέπει να μάθει να επικοινωνεί ανοικτά και ειλικρινά με τους άλλους, αντί να απαιτεί θαυμασμό και αναγνώριση.