του Χαράλμπου Πετρόχειλου
Το φάρμακο μπορεί να αποτελέσει ένα προνομιακό πεδίο αναπτυξιακής συνεργασίας Ελλάδας-Ρωσίας σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο υπουργός Υγείας κ. Ανδρέας Ξανθός μιλώντας στο στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Για μια νέα ώθηση στην Ελληνορωσική Οικονομική Συνεργασία» που οργανώθηκε στη ΔΕΘ στα πλαίσια Ελληνορωσικού Επιχειρηματικού Φόρουμ.
Και αυτό μπορεί να συμβεί ακριβώς γιατί τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ρωσικής φαρμακευτικής αγοράς μπορούν να «κουμπώσουν» θαυμάσια με την ελληνική στρατηγική της προώθησης των εγχωρίως παραγομένων γενοσήμων και τον περιορισμό των εισαγωγών φαρμάκων. Στην εισήγησή του ο κ. Ξανθός είπε τα εξής:
«Σε μια χώρα που βρίσκεται εδώ και χρόνια σε μια παρατεταμένη περίοδο οικονομικής κρίσης, η συζήτηση για ανάπτυξη, διακρατικές συνεργασίες, επιχειρηματικές συμφωνίες που δημιουργούν προοπτικές αμοιβαίου οφέλους, μεταφοράς τεχνογνωσίας, νέων θέσεων εργασίας, είναι αυτονόητο ότι είναι ευπρόσδεκτη και έχει θετική αντανάκλαση στο κοινωνικό κλίμα και στην προσδοκία βιώσιμης και αξιοπρεπούς εξόδου από την κρίση, τις μνημονιακές δεσμεύσεις και τα μέτρα λιτότητας.
»Το φάρμακο είναι για την Ελλάδα ένας τομέας προνομιακός όχι μόνο για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, αφού υπάρχει εξαιρετική παραγωγική εμπειρία, τεχνογνωσία, εξειδίκευση, εκπαιδευμένο προσωπικό, δυνατότητες αξιοποίησης του αξιόλογου επιστημονικού δυναμικού που «παράγουν» τα ελληνικά πανεπιστήμια, αλλά και για την οργάνωση ενός αναβαθμισμένου συστήματος κοινωνικής προστασίας, που αποτελεί όρο ουσιαστικής οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας.
»Επειδή ακριβώς θεωρούμε την πρόσβαση στο φάρμακο ως ένα καθολικό δικαίωμα των ανθρώπων και επειδή η αγορά έχει την τάση να δημιουργεί ανισότητες , απαιτείται μια συνεκτική δημόσια φαρμακευτική πολιτική που θα βάζει τις προτεραιότητες , θα ιεραρχεί ανάγκες και θα διασφαλίζει τους κοινωνικούς όρους λειτουργίας της φαρμακευτικής αγοράς. Τους όρους δηλαδή για καθολική και ισότιμη πρόσβαση στα φάρμακα, ιδιαίτερα τα καινοτόμα , για την ορθολογική συνταγογράφηση τους με βάση θεραπευτικά πρωτόκολλα και , κυρίως , για τη σταδιακή μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των πολιτών.
»Η αναπτυξιακή σημασία, λοιπόν, μιας συνεργασίας με μια μεγάλη χώρα όπως η Ρωσία και μια δυναμική φαρμακευτική αγορά , είναι προφανής. Η ιδιαιτερότητα της κυριαρχίας σ’ αυτή την αγορά εισαγόμενων επωνύμων γενοσήμων , δημιουργεί ευνοϊκό έδαφος για την πολυεπίπεδη συνεργασία με φαρμακευτικές εταιρείες που παράγουν στην Ελλάδα καλής ποιότητας γενόσημα φάρμακα και έχουν ήδη μια πολύ σημαντική παρουσία σε αγορές του εξωτερικού . Η στρατηγική της προώθησης εγχωρίως παραγομένων γενοσήμων και ο περιορισμός των εισαγωγών φαρμάκων , φαίνεται ότι αποτελεί ένα στοιχείο κοινής προσέγγισης και συνεργασίας ανάμεσα στις 2 χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα στην Ελλάδα, παρά την υπάρχουσα παραγωγική δυνατότητα, το 77% της εγχώριας κατανάλωσης καλύπτεται σήμερα από φάρμακα πολυεθνικών εταιρειών και το υπόλοιπο 23% από φάρμακα ελληνικών βιομηχανιών.
»Η παραγωγική-αναπτυξιακή στήριξη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας και η αύξηση της διείσδυσης γενοσήμων που παράγονται στη χώρα και μπορούν να καλύψουν ένα πολύ μεγάλο μέρος των φαρμακευτικών αναγκών του πληθυσμού, ιδιαίτερα στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και στα συνήθη χρόνια νοσήματα , αποτελεί για μας προτεραιότητα και υποχρέωση. Στην Ελλάδα έχουμε σημαντική εμπειρία:
- στις διαδικασίες έγκρισης νέων φαρμάκων
- στον τομέα της κλινικής έρευνας , της καινοτομίας, της οργάνωσης της παραγωγής με βάση standars ποιότητας ( GMP’s)
- στον έλεγχο της βιοδιαθεσιμότητας και βιοïσοδυναμίας των φαρμάκων
- στην τιμολόγηση των φαρμάκων , παρότι το σημερινό σύστημα που επιβλήθηκε στα πλαίσια μνημονιακών συμφωνιών εχει πολλές στρεβλώσεις και έχει δημιουργήσει πολλαπλά αδιέξοδα στη φαρμακευτική πολιτική , τα οποία προσπαθούμε σε συνεργασία με τη φαρμακοβιομηχανία να αντιμετωπίσουμε
»Επίσης, αναπτύσσουμε αυτή την περίοδο τεχνογνωσία στη διαπραγμάτευση των τιμών αποζημίωσης των καινοτόμων και ακριβών φαρμάκων και είναι πολύ σημαντικό ότι για 1η φορά το Κράτος και το Ασφαλιστικό Σύστημα διαπραγματεύεται , μέσω της ειδικής επιτροπής του ΕΟΠΥΥ , με τη φαρμακοβιομηχανία προσιτές τιμές σε νέα φάρμακα που αποδεδειγμένα έχουν θεραπευτικό όφελος και κλινική αποτελεσματικότητα. Όπως επίσης είναι πολύ σημαντική η ελληνική πρωτοβουλία για συνεργασία 5 χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου (Ελλάδα, Κύπρος , Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία) στον τομέα της φαρμακευτικής πολιτικής και στην από κοινού διαπραγμάτευση με τις πολυεθνικές τιμών αποζημίωσης για τα καινοτόμα φάρμακα που θα διασφαλίζουν τόσο την ευχερή πρόσβαση των πολιτών σ’ αυτά, όσο και την οικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας.
»Τέλος , προετοιμάζουμε συστηματικά την ανάπτυξη συστημάτων αξιολόγησης τεχνολογίας υγείας-φαρμάκου ( ΗΤΑ), που θα επιτρέψουν τον επιστημονικά τεκμηριωμένο έλεγχο της έγκρισης νέων ιατροτεχνολογικών προϊόντων , καθώς και την ορθολογική χρήση φαρμάκων-εξετάσεων-θεραπευτικών πράξεων στο σύστημα υγείας. Έχουμε λοιπόν πολλαπλά πεδία για να διερευνήσουμε τις δυνατότητες , τις ευκαιρίες ή και τις ενδεχόμενες δυσκολίες στη συνεργασία των 2 χωρών , ενώνοντας δυνάμεις και προωθώντας συνέργειες σε ένα ασταθές και μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον».