Η Ελλάδα, όπως και οι περισσότερες χώρες του Βορείου Ημισφαιρίου, έχει εισέλθει ήδη σε περίοδο αυξημένης εποχικής δραστηριότητας της γρίπης για την περίοδο 2025-2026.
Νωρίτερα από άλλες χρονιές η έξαρση της γρίπης
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα, η κυκλοφορία του ιού ξεκίνησε νωρίτερα σε σύγκριση με τις δύο προηγούμενες περιόδους επιτήρησης, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση, ιδιαίτερα ενόψει της εορταστικής περιόδου και της αυξημένης κοινωνικής κινητικότητας.
Ο υποκλάδος K του ιού Α(H3N2) στο επίκεντρο
Σε παγκόσμιο επίπεδο, κυκλοφορεί ο υποκλάδος K του ιού της γρίπης Α(H3N2), ο οποίος έχει ήδη ανιχνευτεί και στη χώρα μας. Σύμφωνα με την εκτίμηση κινδύνου που δημοσιοποίησε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) στις 20 Νοεμβρίου 2025, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό, σε περίπτωση επικράτησης του συγκεκριμένου υποκλάδου κατά τη φετινή περίοδο, αξιολογείται ως μέτριος.
Ωστόσο, για τα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, ο κίνδυνος θεωρείται υψηλός. Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται:
· άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω,
· άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή χρόνιες παθήσεις (καρδιαγγειακά, αναπνευστικά, σακχαρώδης διαβήτης κ.ά.),
· έγκυοι,
· ανοσοκατασταλμένα άτομα,
· άτομα που διαβιούν σε δομές μακροχρόνιας φροντίδας ή άλλες κλειστές δομές.
Διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), επισημαίνουν ότι τα στελέχη Α(H3N2) συχνά συνδέονται με αυξημένα ποσοστά νοσηλειών στους ηλικιωμένους, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση.
Εμβολιασμός: Το πιο ισχυρό «όπλο» πρόληψης
Στο πλαίσιο αυτό, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) απευθύνει σαφή σύσταση για άμεσο εμβολιασμό κατά της γρίπης, χωρίς καθυστέρηση, με προτεραιότητα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός παραμένει το αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης, καθώς μειώνει σημαντικά:
· τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης,
· τις επιπλοκές,
· τις νοσηλείες,
· αλλά και τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη γρίπη.
Σημειώνεται ότι τα εμβόλια της τρέχουσας περιόδου έχουν σχεδιαστεί ώστε να καλύπτουν τα στελέχη που κυκλοφορούν διεθνώς, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ και του ECDC.
Έγκαιρη αντι-ιϊκή αγωγή για τις ευάλωτες ομάδες
Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της άμεσης έναρξης αντι-ιϊκής αγωγής σε άτομα υψηλού κινδύνου για επιπλοκές, μόλις εμφανιστεί συμπτωματολογία συμβατή με γρίπη. Η χορήγηση της θεραπείας πρέπει να ξεκινά έγκαιρα, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει ή όχι επιβεβαίωση με εργαστηριακή εξέταση, καθώς έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη βαρύτητα της νόσου και τις επιπλοκές.
Σε περιπτώσεις συρροής κρουσμάτων σε κλειστές δομές, όπως μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων ή άλλες δομές μακροχρόνιας φροντίδας, συνιστάται να εξετάζεται και η προφυλακτική χορήγηση αντι-ιϊκής αγωγής, σε συνεννόηση με τους θεράποντες ιατρούς και τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές.
Καθημερινά μέτρα προστασίας: Απλά αλλά κρίσιμα
Παράλληλα με τον εμβολιασμό και τη φαρμακευτική αντιμετώπιση, ο ΕΟΔΥ τονίζει τη σημασία της εφαρμογής βασικών μέτρων ατομικής και συλλογικής προστασίας:
· συχνό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών,
· αποφυγή επαφής των χεριών με τη μύτη και το στόμα,
· χρήση μάσκας σε κλειστούς και πολυσύχναστους χώρους, ιδιαίτερα από άτομα υψηλού κινδύνου,
· τήρηση της αναπνευστικής υγιεινής, με κάλυψη του βήχα και του φτερνίσματος,
· καλός και συχνός αερισμός των εσωτερικών χώρων,
· παραμονή στο σπίτι σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων και χρήση μάσκας για την αποφυγή μετάδοσης.
Τα μέτρα αυτά, αν και απλά, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στη μείωση της διασποράς των αναπνευστικών ιών.
Συνεχής επιτήρηση και ενημέρωση από τον ΕΟΔΥ
Ο ΕΟΔΥ παραμένει σε διαρκή εγρήγορση, παρακολουθώντας στενά τόσο τα επιδημιολογικά όσο και τα ιολογικά δεδομένα της εποχικής γρίπης. Η εξέλιξη της δραστηριότητας της γρίπης αποτυπώνεται σε εβδομαδιαίες εκθέσεις επιδημιολογικής επιτήρησης αναπνευστικών λοιμώξεων, οι οποίες είναι διαθέσιμες στο κοινό μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του Οργανισμού*.
Η έγκαιρη ενημέρωση, η πρόληψη και η υπεύθυνη στάση όλων αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τον περιορισμό των επιπτώσεων της εποχικής γρίπης και την προστασία των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας.
*