Η διασφάλιση της ποιότητας στη φροντίδα υγείας και η διατήρηση της προσβασιμότητας των ασφαλισμένων σε εξειδικευμένες υπηρεσίες αποκατάστασης αποτελούν κομβικούς πυλώνες κάθε σύγχρονης κοινωνικής πολιτικής.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, το ιδιωτικό δίκτυο φυσικοθεραπείας —που σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος των καθημερινών αναγκών των πολιτών— βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα παρατεταμένο καθεστώς οικονομικής πίεσης. Η συστηματική χρήση του μηχανισμού των αυτόματων επιστροφών (clawback) έχει μετατρέψει την παροχή υπηρεσιών υγείας σε μια αβέβαιη επιχειρηματική δραστηριότητα, όπου οι επαγγελματίες καλούνται να καλύπτουν με δικούς τους πόρους την υστέρηση του δημόσιου προϋπολογισμού.
Σε μια προσπάθεια να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος, η διοίκηση του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.) συναντήθηκε την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026 με τον νέο Διοικητή του ΕΟΠΥΥ, Αθανάσιο Ζαμάνη. Στο τραπέζι του διαλόγου τέθηκε ένα ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο πακέτο οκτώ μεταρρυθμιστικών προτάσεων. Στόχος του Π.Σ.Φ. δεν είναι απλώς η πρόσκαιρη ελάφρυνση του κλάδου, αλλά η οικοδόμηση ενός νέου, διαφανούς και ορθολογικού μοντέλου συνεργασίας με τον μείζονα ασφαλιστικό φορέα της χώρας.
Η δομική ανισορροπία: Αυξημένες ανάγκες με καθηλωμένους πόρους
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στη στασιμότητα της χρηματοδότησης. Παρότι η συνολική κρατική επιχορήγηση προς τον ΕΟΠΥΥ καταγράφει αυξητικές τάσεις και οι πραγματικές ανάγκες των ασθενών διευρύνονται, ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τη φυσικοθεραπεία παραμένει «παγωμένος» στα επίπεδα του 2023. Η παράδοξη αυτή συνθήκη επιδεινώνεται από τη συνεχή είσοδο νέων συμβεβλημένων παρόχων στο σύστημα, με αποτέλεσμα η διαθέσιμη «πίτα» να τεμαχίζεται σε όλο και μικρότερα κομμάτια.
Ο Πρόεδρος του Π.Σ.Φ., Πέτρος Λυμπερίδης, τοποθετούμενος στο πλαίσιο της συνάντησης, υπογράμμισε το οξύμωρο του ισχύοντος πλαισίου. Το κράτος παραπέμπει τους πολίτες για απαραίτητες θεραπείες πρόληψης και αποκατάστασης, οι φυσικοθεραπευτές εκτελούν στο ακέραιο τις υπηρεσίες αυτές, αλλά τελικά η Πολιτεία αρνείται να τις αποζημιώσει πλήρως, μετακυλίοντας το δημοσιονομικό ρίσκο στους επαγγελματίες. Ο κ. Λυμπερίδης τόνισε ότι το clawback έχει απωλέσει προ πολλού τον χαρακτήρα του έκτακτου μέτρου ελέγχου, εξελισσόμενο σε μόνιμη στρέβλωση. Παράλληλα, κατέστησε σαφές προς τη διοίκηση του ΕΟΠΥΥ και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας ότι ο επιστημονικός φορέας αναμένει άμεσες αποφάσεις, προειδοποιώντας με δυναμικές κινητοποιήσεις εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση σε εύλογο χρόνο.
Ο οδικός χάρτης των οκτώ παρεμβάσεων
Το πλαίσιο που κατέθεσε ο Π.Σ.Φ. συμπυκνώνεται σε οκτώ κομβικές προτάσεις, σχεδιασμένες να δώσουν ανάσα στα εργαστήρια και να εκσυγχρονίσουν τις διαδικασίες:
- Δίκαιη προσαρμογή προϋπολογισμού (+7,5 εκατ. ευρώ): Αίτημα για άμεση αύξηση του κλειστού κονδυλίου της φυσικοθεραπείας κατά 7,5 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στην αναλογική αύξηση της συνολικής κρατικής χρηματοδότησης προς τον ΕΟΠΥΥ.
- Προστασία μέσω ανέκπτωτου ποσού: Θεσμοθέτηση ενός ελάχιστου προστατευτικού ορίου (ανέκπτωτου) στο clawback, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των μικρών και μεσαίων εργαστηρίων. Η διοίκηση του ΕΟΠΥΥ αντιμετώπισε θετικά τη συγκεκριμένη πρόταση.
- Επανεξέταση των περικοπών στην ειδική αγωγή: Αποκατάσταση των επιλέξιμων κωδικών ICD-10, ώστε τα παιδιά και οι ασθενείς που χρήζουν ειδικής αγωγής να λαμβάνουν τον αριθμό των συνεδριών που απαιτεί η κατάστασή τους, όπως αξιώνουν και οι ενώσεις ασθενών.
- Δυναμικός αλγόριθμος ετήσιας αναπροσαρμογής: Δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού που θα αναπροσαρμόζει αυτόματα τη δαπάνη κάθε χρόνο, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες συμβάσεις, τη μέση εκτελεσθείσα δαπάνη και τη μεταβολή των εσόδων του Οργανισμού.
- Ηλεκτρονικός «κόφτης» και διαφάνεια στη δαπάνη: Εγκατάσταση ψηφιακού συστήματος ελέγχου που θα ειδοποιεί παρόχους και ασφαλισμένους μόλις συμπληρώνεται το μηνιαίο όριο, μεταφέροντας την εκτέλεση των επόμενων παραπεμπτικών στον επόμενο μήνα ή σε δημόσιες δομές, με ειδικές εξαιρέσεις για τα επείγοντα περιστατικά.
- Ψηφιακό μετασχηματισμό χωρίς χαρτί: Πλήρης κατάργηση των φυσικών παραστατικών και πέρασμα σε μια αμιγώς ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη διασταύρωση στοιχείων.
- Συλλογική διαχείριση κατά το πρότυπο των φαρμακοποιών: Υπογραφή ειδικού συμφώνου για την εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης, με τη δημιουργία διανεμητικού λογαριασμού μέσω του Π.Σ.Φ. για την κεντρική παραλαβή και εκκαθάριση των φακέλων, πρόταση που παραπέμφθηκε στη Νομική Υπηρεσία του ΕΟΠΥΥ.
- Ορθολογισμός στις παραπομπές προς Κέντρα Αποκατάστασης: Επανεξέταση των αυστηρών κριτηρίων παραπομπής προς Κ.Α.Α. κλειστής νοσηλείας (ιδιαίτερα για ορθοπαιδικές παθήσεις), προκειμένου να αποτραπεί η άσκοπη διοχέτευση δημόσιων πόρων.
Προοπτικές και απαραίτητες συγκλίσεις
Η συνάντηση έκλεισε με τον Διοικητή του ΕΟΠΥΥ, Αθανάσιο Ζαμάνη, να αναγνωρίζει τη βασιμότητα αρκετών αιτημάτων και να ζητά χρόνο για την τεχνική και οικονομική τους επεξεργασία. Για τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών, τα περιθώρια αναμονής έχουν πλέον εξαντληθεί. Η υιοθέτηση των προτάσεων αυτών δεν αποτελεί απλώς μια συνδικαλιστική διεκδίκηση, αλλά μια αναγκαία μεταρρύθμιση για τη διασφάλιση της ποιότητας στη Δημόσια Υγεία και την επιβίωση ενός κρίσιμου επιστημονικού κλάδου.