Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πασχόντων από Καρδιοπάθειες προχώρησε σε δημόσια παρέμβαση με στόχο να διασφαλίσει την τεκμηριωμένη, δίκαιη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στις πιο αποτελεσματικές φαρμακευτικές θεραπείες για την παχυσαρκία, ειδικά για ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ή με σοβαρές συννοσηρότητες. Η παρέμβαση προς την ηγεσία του υπουργείου Υγείας – με υπόμνημα προς τον Μάριο Θεμιστοκλέους – έχει θέμα : Συνταγογράφηση φαρμακευτικών σκευασμάτων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Επικεντρώνεται δε στα νεότερα φάρμακα, τα οποία έχουν υψηλή αποτελεσματικότητα στην απώλεια βάρους και στη βελτίωση συνοδών νοσημάτων, αλλά παραμένουν περιορισμένα όσον αφορά την αποζημίωση και την πρόσβαση, με μεγάλο μέρος των ασθενών να χρειάζεται να καλύψει το κόστος ιδιωτικά.
Ο Σύνδεσμος ζητά σαφή, δίκαια και διαφανή κριτήρια επιλογής ασθενών με βάση το BMI, τις συννοσηρότητες και την αποδεδειγμένη αποτυχία μη φαρμακευτικών προσπαθειών, ενώ παράλληλα επιδιώκει ισότητα πρόσβασης για όλους, ώστε οι πιο ευάλωτες ομάδες, όπως οι χρονίως καρδιοπαθείς, άτομα με βαριές αναπηρίες ή χαμηλό εισόδημα, να μη αποκλείονται. Επιπλέον, ο Σύνδεσμος καλεί σε δημόσιο διάλογο με τους αρμόδιους φορείς για την ένταξη αυτών των θεραπειών στην κλινική πρακτική και στην αποζημίωση, με στόχο τη σωστή, ασφαλή και αποτελεσματική χρήση τους, αναγνωρίζοντας ότι η παχυσαρκία αποτελεί χρόνια νόσο με σοβαρές επιπτώσεις στη θνησιμότητα, στην ποιότητα ζωής και στο οικονομικό κόστος για το σύστημα υγείας.
Ακολουθεί το υπόμνημα του Πανελλήνιου Συνδέσμου Πασχόντων από Καρδιοπάθειες
Θέμα : Συνταγογράφηση φαρμακευτικών σκευασμάτων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Αξιότιμε κ. Υφυπουργέ,
Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ιδρύθηκε το 2022 και εκπροσωπεί θεσμικά και σε πανελλαδικό επίπεδο το σύνολο των πασχόντων από καρδιαγγειακά νοσήματα, μία κατηγορία η οποία περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό υπο-ομάδων. Είναι ενεργό μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), της Ελληνικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Σπανίων Παθήσεων – Νοσημάτων, του Global Heart Hub, του World Heart Federation, του Global ARCH, της EURORDIS, του Rare Diseases International, του NCD Alliance, του Mended Hearts Europe, του World Patients’ Alliance, του Childrens’ Heart Link κ.ά. Αποτελεί φορέα επίσημα αναγνωρισμένο και σχετικά πιστοποιημένο από την ελληνική Πολιτεία καθώς και το μόνο αυτή τη στιγμή πανελλήνιο όργανο εκπροσώπησης του πολυπληθέστατου χώρου των καρδιαγγειακών παθήσεων, βάσει νομίμως εγκριθέντος Καταστατικού.
Με την παρούσα παρέμβασή μας, επισημαίνουμε ένα θέμα ιατρικής καθαρά φύσης το οποίο απασχολεί σημαντικό αριθμό συμπασχόντων μας.
Επισημαίνουμε εν τάχει τα επιστημονικά δεδομένα, τα οποία δεν επιδέχονται αμφισβήτησης:
1. Η παχυσαρκία ως μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας στην Ελλάδα
- Σύμφωνα με διεθνείς πηγές, περίπου 27–28% των ενηλίκων στην Ελλάδα ζουν με παχυσαρκία, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
- Συνολικά, πάνω από 60% των ενηλίκων είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.
- Στους εφήβους, στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι η Ελλάδα ανήκει στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά υπέρβαρων/παχύσαρκων 15χρονων (≥25%).
Η παχυσαρκία συνδέεται με:
- Καρδιαγγειακά νοσήματα (στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια)
- Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
- Υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, υπνική άπνοια, μη αλκοολική λιπώδη νόσο ήπατος, ορισμένους καρκίνους
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αντιμετωπίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο και όχι απλώς ως θέμα «βάρους» ή «ατομικής επιλογής», με τεράστιο κόστος σε:
- θνησιμότητα & νοσηρότητα,
- ποιότητα ζωής,
- και οικονομική επιβάρυνση των συστημάτων υγείας.
Στο σημείο αυτό είναι σκόπιμο να καταγράψουμε την κατάσταση σήμερα στη χώρα μας αναφορικά με την αντιμετώπιση ενός μείζονος προβλήματος δημόσιας υγείας:
- Η μόνη φαρμακευτική αγωγή για παχυσαρκία που αποζημιώνεται μέχρι σήμερα (ως γενικό σχήμα) είναι η λιραγλουτίδη 3.0 mg, και μάλιστα με αυστηρούς περιορισμούς (ηλικία, BMI, συννοσηρότητες).
- Τα νεότερα φάρμακα semaglutide 2.4 m.g. και tirzepatide έχουν λάβει έγκριση για παχυσαρκία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και κυκλοφορούν στην Ελλάδα, αλλά μέχρι πρόσφατα η πρόσβαση ήταν μόνο με ιδιωτική συνταγογράφηση και εξ ολοκλήρου με ιδία δαπάνη των ασθενών.
Από τον Σεπτέμβριο 2025, στο πλαίσιο του προγράμματος «Προλαμβάνω» προβλέπεται η έναρξη δωρεάν θεραπειών κατά της παχυσαρκίας για επιλεγμένους ασθενείς, στο πλαίσιο του οποίου τα νεότερα φάρμακα θα διατίθενται χωρίς συμμετοχή σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, με κριτήρια BMI και συννοσηροτήτων.
Επομένως, εκτός του συγκεκριμένου προγράμματος, δεν έχουν ακόμη γενικευμένη αποζημίωση για παχυσαρκία από τον ΕΟΠΥΥ, και η πρόσβαση παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Η συζήτηση για τη θέση των νέων φαρμάκων στην κλινική πρακτική και στην αποζημίωση προδήλως θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- Κλινική αποτελεσματικότητα & ασφάλεια
- Υψηλή αποτελεσματικότητα σε απώλεια βάρους και βελτίωση συνοδών νοσημάτων.
- Ανεπιθύμητες ενέργειες (κυρίως γαστρεντερικές) και ανάγκη προσεκτικής παρακολούθησης από εξειδικευμένους γιατρούς.
- Οικονομική διάσταση
- Το άμεσο κόστος των φαρμάκων είναι υψηλό, αλλά πρέπει να σταθμιστεί απέναντι στη μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων, των νοσηλειών και της αναπηρίας σε βάθος χρόνου.
- Ισότητα πρόσβασης
- Όταν η πρόσβαση στη θεραπεία εξαρτάται κυρίως από την ιδιωτική πληρωμή, οι πλέον ευάλωτες ομάδες (χρόνιοι καρδιοπαθείς, άτομα με βαριές αναπηρίες, άτομα χαμηλού εισοδήματος) μένουν συνηθέστατα χωρίς πρόσβαση.
- Η οργάνωση σαφών, δίκαιων και διαφανών κριτηρίων πρόσβασης (BMI, συννοσηρότητες, τεκμηρίωση αποτυχημένων μη φαρμακευτικών προσπαθειών κ.λπ.) αποτελεί κεντρικό θέμα πολιτικής Υγείας.
Με βάση τα παραπάνω, πιστεύουμε ότι το ενδιαφέρον μας, ως εκπροσώπων της πολυπληθούς κατηγορίας των πασχόντων από καρδιαγγειακά νοσήματα αλλά και των πολλών συννοσηροτήτων που συνοδεύουν τις παθήσεις μας, είναι εύλογο και θεμιτό και για το λόγο αυτό ζητάμε από σας την έναρξη δημοσίου διαλόγου με στόχο :
Την τεκμηριωμένη, δίκαιη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στις πιο αποτελεσματικές διαθέσιμες θεραπείες, ιδίως για όσους βρίσκονται σε υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο ή/και αντιμετωπίζουν σοβαρούς λειτουργικούς περιορισμούς λόγω της παχυσαρκίας.