Περισσότερη παραγωγή, νέες αγορές και ισχυρότερη παρουσία στο εξωτερικό, αλλά και ένα σοβαρό «καμπανάκι» για την ποιότητα και την πρόωρη συγκομιδή είναι το διπλό μήνυμα που εκπέμπει η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ακτινιδίου (ΕΔΟΑ) για τη φετινή εμπορική περίοδο, με τον πρόεδρό της, Χρήστο Κολιό, να τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το ελληνικό ακτινίδιο έχει όλες τις προϋποθέσεις να πρωταγωνιστήσει στις διεθνείς αγορές, υπό έναν όρο: «Δεν έχουμε περιθώριο για εκπτώσεις στην ποιότητα».
Η φετινή παραγωγική βάση είναι σημαντικά αυξημένη, καθώς σύμφωνα με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ του 2025 ανέρχεται σε 15.341 παραγωγικά εκτάρια. Παράλληλα, το ελληνικό ακτινίδιο έχει ήδη ισχυρή παρουσία στις ευρωπαϊκές αγορές και τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος σε ΗΠΑ, Λατινική Αμερική και Ασία, ενώ στο «ραντάρ» του κλάδου βρίσκονται και νέες αγορές. Όμως, μαζί με την αύξηση της παραγωγής αυξάνεται και η ευθύνη για τη διατήρηση της ποιότητας και της αξιοπιστίας του ελληνικού προϊόντος, όπως επισημαίνει ο κ. Κολιός.
Το καμπανάκι της ΕΔΟΑ για την πρόωρη συγκομιδή
Ενόψει της έναρξης της συγκομιδής της ποικιλίας Hayward, η ΕΔΟΑ επανήλθε στο ζήτημα των ποιοτικών προδιαγραφών, ζητώντας την αυστηρή τήρησή τους από όλους τους εμπλεκόμενους.
Για την πρώτη ύλη, η οργάνωση θέτει ως βασικές προϋποθέσεις τουλάχιστον 6,2 βαθμούς Brix στα σάκχαρα, βάρος καρπού τουλάχιστον 70 γραμμάρια και πίεση τουλάχιστον 6 kg, ενώ ζητά καρπούς χωρίς χτυπήματα, χλώρωση, παραμορφώσεις ή προσβολές από ασθένειες και εντός των προβλεπόμενων ορίων για τα υπολείμματα φυτοπροστατευτικών ουσιών.
Η ΕΔΟΑ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόωρη συγκομιδή, καθώς, όπως αναφέρει, έχει ήδη ξεκινήσει η κοπή ακτινιδίων με χαμηλά σάκχαρα, αλλά και η παράνομη διακίνηση ατυποποίητων προϊόντων προς αγορές του εξωτερικού.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ΕΔΟΑ και όπως σημειώνει ο κ. Κολιός, γίνεται ακόμη πιο έντονο όσο αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς η καλλιέργεια στη χώρα. Η άναρχη ανάπτυξη της παραγωγής, επισημαίνει, επιβαρύνει ένα ζήτημα που παραμένει διαχρονικό και μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες τόσο για την τήρηση της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όσο και για την εικόνα του ελληνικού ακτινιδίου στις διεθνείς αγορές.
«Δεν μπορεί η εικόνα ολόκληρου του ελληνικού ακτινιδίου να κρίνεται από τις πρακτικές λίγων», λέει ο ίδιος και υπογραμμίζει ότι ο κλάδος έχει επενδύσει επί χρόνια για να χτίσει αξιοπιστία στις αγορές του εξωτερικού.
Από το χωράφι μέχρι την εξαγωγή
Για τον πρόεδρο της ΕΔΟΑ, η λύση δεν είναι περισσότερη γραφειοκρατία, αλλά ουσιαστικοί έλεγχοι σε όλη την αλυσίδα. «Πρέπει να υπάρχει έλεγχος από το χωράφι μέχρι το συσκευαστήριο και την εξαγωγή και, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, να υπάρχουν πραγματικές κυρώσεις», τονίζει. Το ζητούμενο, όπως εξηγεί, είναι να μη βρεθεί ο νόμιμος παραγωγός ή η επιχείρηση που επενδύει στην ποιότητα σε μειονεκτική θέση απέναντι σε όσους παρακάμπτουν τους κανόνες.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της ΕΔΟΑ κινείται στην ίδια κατεύθυνση, καθώς καλεί παραγωγούς και αρμόδιες αρχές να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την προστασία του προϊόντος, αλλά και των ίδιων των παραγωγών, των τυποποιητών και των διακινητών.
Η μεγάλη παραγωγή πρέπει να γίνει μεγαλύτερη αξία
Με τη φετινή παραγωγική βάση να διευρύνεται, το στοίχημα για τον κλάδο δεν είναι απλώς να διακινηθούν περισσότεροι τόνοι ακτινιδίων. «Δεν πρέπει να πουλήσουμε απλώς περισσότερο. Πρέπει να πουλήσουμε καλύτερα και με μεγαλύτερη αξία», επισημαίνει ο κ. Κολιός.
Το ελληνικό προϊόν έχει ήδη σημαντική θέση στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ οι εξαγωγείς κοιτούν πλέον πιο μακριά. Οι ΗΠΑ, χώρες της Λατινικής Αμερικής και ασιατικές αγορές παρουσιάζουν ενδιαφέρον, ενώ παράλληλα εξετάζονται νέοι προορισμοί.
Μεταξύ αυτών είναι και το Μεξικό, για το οποίο, όπως αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΔΟΑ, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με την ΕΔΟ, έχει αποστείλει πλήρη φάκελο και πλέον αναμένεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας για το άνοιγμα της αγοράς.
Η προοπτική νέων αγορών είναι σημαντική για έναν κλάδο που αυξάνει την παραγωγή του. Ωστόσο, η είσοδος σε μια αγορά είναι μόνο το πρώτο βήμα. Το δύσκολο είναι να παραμείνει το προϊόν εκεί και να χτίσει σταθερές εμπορικές σχέσεις. «Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε μόνο στην τιμή», υπογραμμίζει εμφατικά και προσθέτει ότι σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση για το ελληνικό ακτινίδιο. «Η συνέπεια στην ποιότητα, η σωστή μετασυλλεκτική διαχείριση, η τυποποίηση και η αξιοπιστία στις παραδόσεις είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να διατηρήσουμε τις αγορές που έχουμε κερδίσει», σημειώνει. Προσθέτει δε, ότι το ελληνικό ακτινίδιο δεν μπορεί να βασίσει τη διεθνή του παρουσία μόνο στη χαμηλότερη τιμή.
«Ως ΕΔΟΑ θεωρούμε ότι το ελληνικό ακτινίδιο δεν πρέπει να ανταγωνίζεται μόνο στην τιμή. Πρέπει να ανταγωνίζεται στην ποιότητα, στην αξιοπιστία και στην προστιθέμενη αξία», υπογραμμίζει. Το στοίχημα, επομένως, είναι διπλό: από τη μία η αξιοποίηση της αυξημένης παραγωγής και το άνοιγμα νέων αγορών και από την άλλη η προστασία της φήμης του ελληνικού προϊόντος.
Στόχος ένα ακτινίδιο με «ταυτότητα»
«Έχουμε ένα εξαιρετικό προϊόν, σημαντική παραγωγική βάση και έναν ιδιαίτερα εξωστρεφή κλάδο. Αυτό που χρειάζεται πλέον είναι κοινή στρατηγική και συντονισμός», αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΔΟΑ.
Για τον ίδιο, το ελληνικό ακτινίδιο έχει πλέον την ευκαιρία να περάσει σε ένα επόμενο επίπεδο: όχι απλώς να αυξήσει τις εξαγόμενες ποσότητες, αλλά να αυξήσει την αξία και την αναγνωρισιμότητά του.
Η φετινή περίοδος, με την παραγωγή σε υψηλότερα επίπεδα και τις διεθνείς αγορές να δείχνουν ενδιαφέρον, μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι το προϊόν που θα φεύγει από το χωράφι και θα φτάνει στο εξωτερικό θα ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που απαιτούν οι αγορές. Γιατί, όπως είναι το βασικό μήνυμα του προέδρου της ΕΔΟΑ, το ελληνικό ακτινίδιο μπορεί να πρωταγωνιστήσει διεθνώς, αλλά η ποιότητα δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ