Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα καινοτόμο μέθοδο εξέτασης DNA που μπορεί να προσδιορίσει με υψηλή ακρίβεια ποια άτομα με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου έχουν υψηλότερο κίνδυνο να εκδηλώσουν καρκίνο του εντέρου.
Ο όρος “Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου” (ΙΦΝΕ) περιγράφει μια ομάδα νοσημάτων του εντέρου που προκαλούν χρόνια φλεγμονή του γαστρεντερικού συστήματος. Στην Ευρώπη εκτιμάται ότι περίπου 4,3 εκατομμύρια άτομα πάσχουν από ΙΦΝΕ, ένας αριθμός που αυξάνεται σταθερά κάθε χρόνο.
Οι δύο πιο κοινές μορφές των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου είναι η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα. Τα νοσήματα αυτά, επειδή ερεθίζουν την επένδυση του εντέρου, έχει διαπιστωθεί ότι εάν αφεθούν χωρίς θεραπεία σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν στη δημιουργία μη φυσιολογικών κυττάρων προκαρκινικών κυττάρων.
Περίπου 3 στα 10 άτομα με αυτά τα ανώμαλα κύτταρα θα αναπτύξουν καρκίνο του εντέρου μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια. Το διαγνωστικό εργαλείο που εντοπίζει αυτές τις περιπτώσεις είναι μέχρι στιγμής η κολονοσκόπηση, η οποία ανιχνεύει τα προκαρκινικά κύτταρα στο έντερο. Η νέα μέθοδος εξέτασης DNA μπορεί να προσδιορίσει με υψηλή ακρίβεια ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να εκδηλώσουν καρκίνο του εντέρου και ποια από τα προκαρκινικά κύτταρα θα μετατραπούν σε καρκίνο στα επόμενα πέντε χρόνια.
Το νέο τεστ προβλέπει τον κίνδυνο καρκίνου του εντέρου με ακρίβεια 90%
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο (ICR), σε συνεργασία με ιατρούς από το εξειδικευμένο νοσοκομείο υγείας του εντέρου του Ηνωμένου Βασιλείου St Mark’s Hosp, συνέλεξαν δείγματα κυττάρων LGD από 122 άτομα με ΙΦΝΕ και τα εξέτασε για αλλαγές στο DNA.
Στη συνέχεια, αφού συνέκριναν τις αλλαγές του DNA σε διαφορετικά δείγματα που είχαν συλλέξει, διαπίστωσαν ότι τα προκαρκινικά κύτταρα που αποκτούν ή χάνουν πολλά αντίγραφα γονιδίων (μικρά τμήματα DNA που εκτελούν συγκεκριμένες εργασίες) είναι πολύ πιο πιθανό να εξελιχθούν σε καρκίνο του εντέρου.
Χρησιμοποιώντας αυτές τις πληροφορίες, οι ερευνητές δημιούργησαν έναν αλγόριθμο που υπολογίζει τον κίνδυνο καρκίνου του εντέρου με βάση το ακριβές πρότυπο των αλλαγών του DNA στα προκαρκινικά κύτταρα του εντέρου.
Τα τελικά ευρήματα έδειξαν ότι ο συγκεκριμένος αλγόριθμος μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πάνω από 90% σε ποια άτομα τα προκαρκινικά κύτταρα θα εξελιχθούν σε καρκίνο του εντέρου μέσα στα επόμενα 5 χρόνια.
Η γονιδιωματική αλληλουχία έδειξε ότι τα δείγματα κυττάρων στους συγκεκριμένους ασθενείς είχαν πολύ περισσότερες παραλλαγές στον αριθμό των αντιγράφων γονιδίων του DNA.
«Η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα είναι κοινά νοσήματα, επομένως χρειαζόμαστε καλύτερα εργαλεία που θα μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε έγκαιρα και αξιόπιστα τους ασθενείς εκείνους που αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του εντέρου. Το τεστ και ο αλγόριθμος που δημιουργήσαμε προσφέρουν στα άτομα με ΙΦΝΕ – και στους γιατρούς που τους φροντίζουν –
«Η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα είναι κοινά νοσήματα, επομένως χρειαζόμαστε καλύτερα εργαλεία που θα μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε έγκαιρα και αξιόπιστα τους ασθενείς εκείνους που αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του εντέρου. Το τεστ και ο αλγόριθμος που δημιουργήσαμε προσφέρουν στους ασθενείς με ΙΦΝΕ – και στους γιατρούς που τους φροντίζουν – τις καλύτερες δυνατές πληροφορίες, ώστε να μπορούν να πάρουν τη σωστή απόφαση σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης του κινδύνου καρκίνου», δήλωσε ο Δρ. Trevor Graham, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και ερευνητής Γονιδιωματικής και Εξέλιξης στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο (ICR).
Η ερευνητική ομάδα του ICR έχει ήδη ξεκινήσει τις έρευνες για την ανάπτυξη ενός παρόμοιου τεστ που θα έχει ευρύτερη εφαρμογή στα νοσοκομεία. Το τεστ αυτό θα χρησιμοποιεί την ίδια προσέγγιση αλληλουχίας γονιδιώματος για να αναζητήσει αλλαγές στον αριθμό των αντιγράφων σε δείγματα ιστών που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για μια σημαντική έρευνα καθώς εστιάζει στη θεραπεία ατόμων με ΙΦΝΕ που διατρέχουν πραγματικά υψηλό κίνδυνο, εξοικονομώντας έτσι πολύτιμο χρόνο και χρήμα για τις υπηρεσίες υγείας αλλά και προσφέροντας ψυχική ηρεμία σε όσους διατρέχουν χαμηλότερο κίνδυνο, αφού δεν θα ζουν πλέον με τον φόβο του καρκίνου.
Πηγή: Cancer Research UK