H επιπεφυκίτιδα είναι μια φλεγμονή ή λοίμωξη της διαφανούς μεμβράνης (επιπεφυκότα) που καλύπτει το λευκό μέρος του βολβού σας. Όταν τα μικρά αιμοφόρα αγγεία στον επιπεφυκότα προσβάλλονται από φλεγμονές, είναι πιο ορατά. Αυτό είναι που κάνει το λευκό μέρος των ματιών σας να φαίνεται κοκκινωπό ή ροζ.
Το ροζ μάτι προκαλείται συνήθως από βακτηριακή ή ιογενή λοίμωξη ή από αλλεργική αντίδραση.
Η πάθηση αυτή σπάνια επηρεάζει την όρασή σας, ενώ οι θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφισή σας. Η επιπεφυκίτιδα ενδέχεται να είναι μεταδοτική, επομένως η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό της εξάπλωσής της.
Συμπτώματα
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της πάθησης είναι:
- Ερυθρότητα στο ένα ή και στα δύο μάτια
- Κνησμός στο ένα ή και στα δύο μάτια
- Σχηματισμός κρούστας κατά τη διάρκεια της νύχτας που μπορεί να εμποδίσει το άνοιγμα του ματιού ή των ματιών σας το πρωί
- Δάκρυα
Διάγνωση
Υπάρχουν σοβαρές παθήσεις των ματιών που μπορούν να προκαλέσουν ερυθρότητα των ματιών, πόνο στα μάτια, την αίσθηση ότι κάτι έχει «κολλήσει» στο μάτι σας, θολή όραση και ευαισθησία στο φως. Εάν αντιμετωπίσετε αυτά τα συμπτώματα, επισκεφτείτε το γιατρό σας ο οποίος θα διαγνώσει αν πρόκειται για επιπεφυκίτιδα ή όχι.
Τα άτομα που φορούν φακούς επαφής θα πρέπει να διακόψουν τη χρήση τους, μόλις εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα. Εάν τα συμπτώματά σας δεν αρχίσουν να βελτιώνονται εντός 12 έως 24 ωρών, κλείστε ραντεβού με τον γιατρό σας για να βεβαιωθείτε ότι δεν πάσχετε από κάποια πιο σοβαρή οφθαλμική λοίμωξη που σχετίζεται με τη χρήση φακών επαφής.
Αίτια
Αιτίες της επιπεφυκίτιδας είναι:
- Ιοί
- Βακτήρια
- Αλλεργίες
- Κάποια χημική ουσία στα μάτια
- Ένα ξένο αντικείμενο στο μάτι
- Στα νεογέννητα, ένας αποκλεισμένος δακρυϊκός αγωγός
Ιική και βακτηριακή επιπεφυκίτιδα
Οι περισσότερες περιπτώσεις επιπεφυκίτιδας συνήθως προκαλούνται από αδενοϊό, αλλά μπορούν επίσης να προκληθούν από τον ιό του απλού έρπητα, τον ιό της ανεμοβλογιάς-ζωστήρα, τον ιό του Covid-19 και άλλων.
Τόσο η ιογενής όσο και η βακτηριακή επιπεφυκίτιδα συνοδεύονται συχνά από κρυολογήματα ή συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης, όπως πονόλαιμο. Η χρήση φακών επαφής που δεν καθαρίζονται σωστά ή δεν είναι δικοί σας μπορεί επίσης να προκαλέσει βακτηριακή επιπεφυκίτιδα.
Και οι δύο τύποι είναι πολύ μεταδοτικοί. Διαδίδονται μέσω άμεσης ή έμμεσης επαφής με το υγρό που αποβάλλεται από το μάτι κάποιου που έχει μολυνθεί, ενώ μπορεί να επηρεάσει το ένα ή και τα δύο μάτια.
Αλλεργική επιπεφυκίτιδα
Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα επηρεάζει και τα δύο μάτια και προκαλείται από αλλεργικές ουσίες, όπως η γύρη.
Εάν έχετε αλλεργική επιπεφυκίτιδα, μπορεί να αντιμετωπίσετε έντονο κνησμό, φλεγμονή των ματιών, φτέρνισμα, καθώς και υδαρή ρινική εκκένωση.
Επιπεφυκίτιδα που προκαλείται από ερεθισμό
Ο ερεθισμός από κάποια χημική ουσία ή ξένο αντικείμενο στο μάτι σας σχετίζεται επίσης με επιπεφυκίτιδα. Συμπτώματα, όπως υγρά μάτια ή βλεννογόνος , συνήθως εξαφανίζονται μόνα τους μέσα σε περίπου μια ημέρα.
Εάν τα συμπτώματα επιμένουν θα πρέπει να επισκεφτείτε τον οφθαλμίατρό σας το συντομότερο δυνατό, καθώς οι χημικές ουσίες στο μάτι μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στα μάτια, ενώ τα συμπτώματα ενδέχεται να υποδηλώνουν την ύπαρξη ξένου σώματος στο μάτι σας ή γρατσουνιά στον κερατοειδή ή το σκληρό χιτώνα.
Παράγοντες κινδύνου
Στους παράγοντες κινδύνου της πάθησης περιλαμβάνονται:
Έκθεση σε κάτι στο οποίο έχετε αλλεργία (αλλεργική επιπεφυκίτιδα)
Έκθεση σε κάποιον που έχει μολυνθεί με την ιογενή ή βακτηριακή μορφή επιπεφυκίτιδας
Χρήση φακών επαφής, που ενδεχομένως έχουν φθαρεί
Επιπλοκές
Σε παιδιά και ενήλικες, το «ροζ μάτι» μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον κερατοειδή, επηρεάζοντας την όραση. Η έγκαιρη αξιολόγηση και θεραπεία από τον γιατρό σας για πόνο στα μάτια, αίσθηση «ξένου σώματος» στο μάτι σας, θολή όραση ή ευαισθησία στο φως μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο των επιπλοκών.
Πρόληψη
Φροντίστε για την καλή υγιεινή σας. Για παράδειγμα:
- Μην αγγίζετε τα μάτια σας με τα χέρια σας.
- Πλένετε συχνά τα χέρια σας.
- Χρησιμοποιείτε μια καθαρή πετσέτα καθημερινά.
- Μη μοιράζεστε πετσέτες.
- Αλλάζετε τις μαξιλαροθήκες σας συχνά.
- Μη χρησιμοποιείτε καλλυντικά των ματιών, όπως μάσκαρα.
- Μη μοιράζεστε καλλυντικά ματιών ή είδη προσωπικής φροντίδας για τα μάτια.
Έχετε υπόψη σας πως η πάθηση δεν είναι πιο μεταδοτική από το κοινό κρυολόγημα. Μπορείτε να επιστρέψετε στη δουλειά, το σχολείο και τις καθημερινές σας υποχρεώσεις, αλλά θα πρέπει να μείνετε συνεπείς στους κανόνες καλής υγιεινής των ματιών σας.
Πρόληψη επιπεφυκίτιδας στα νεογνά
Τα μάτια των νεογέννητων είναι ευαίσθητα σε βακτήρια που υπάρχουν κατά τον τοκετό. Αυτά τα βακτήρια δεν προκαλούν συμπτώματα στη μητέρα, όμως σε σπάνιες περιπτώσεις, ενδέχεται να προκαλέσουν στα βρέφη μια σοβαρή μορφή επιπεφυκίτιδας. Αυτός είναι ο λόγος που, λίγο μετά τη γέννηση, εφαρμόζεται αντιβιοτική αλοιφή στα μάτια κάθε νεογέννητου, η οποία βοηθά στην πρόληψη της μόλυνσης των ματιών.