Η ηπατίτιδα Α είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής λοίμωξη που προκαλεί φλεγμονή του ήπατος και μπορεί να επηρεάσει την ηπατική λειτουργία.
Η νόσος έχει ενδημικό χαρακτήρα σε περιοχές του πλανήτη καθώς η μετάδοσή του ιού ευνοείται από κακές συνθήκες διαβίωσης. Ετησίως εμφανίζονται περίπου 1,5 εκατ. νέες περιπτώσεις ηπατίτιδας Α σε όλο τον κόσμο.
Η ηπατίτιδα Α είναι μια καλοήθης νόσος, αυτοπεριοριζόμενη σε μερικές εβδομάδες και δεν οδηγεί ποτέ σε χρόνια ηπατίτιδα. Κάποιος που έχει νοσήσει με ηπατίτιδα Α δε μπορεί να προσβληθεί ξανά.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να κολλήσουν ηπατίτιδα Α
• Όσοι ζουν ή έχουν σεξουαλικές επαφές με μολυσμένο άτομο.
• Οι άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες.
• Όσοι κάνουν ενέσιμη χρήση ναρκωτικών.
• Τα παιδιά και οι εργαζόμενοι στην φροντίδα των παιδιών.
• Όσοι ταξιδεύουν σε χώρες όπου η ηπατίτιδα Α ενδημεί.
• Όσοι ζουν σε περιοχές με κακές συνθήκες υγιεινής και αποχέτευσης.
Αίτια
Η νόσος προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας A (HAV) και μεταδίδεται κυρίως μέσω της κατάποσης μολυσμένων τροφίμων και νερού ή μέσω άμεσης επαφής με ένα μολυσματικό άτομο. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να μεταδοθεί και μέσω του αίματος, κατά την πρώτη φάση της νόσου όπου ο ιός βρίσκεται για λίγες ημέρες στο αίμα του ασθενούς.
Συμπτώματα
Η ηπατίτιδα Α συχνά δεν παρουσιάζει συμπτώματα ή προκαλεί ήπια νόσο, ιδίως σε παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών. Στους ενήλικες, η νόσος εκδηλώνεται συνήθως αιφνίδια, με τα ακόλουθα συμπτώματα:
• Ίκτερος: Εμφανίζεται σε 50-80% των ενηλίκων με κίτρινη χροιά του δέρματος και των ματιών.
• Κόπωση και μυαλγίες.
• Πόνο στην κοιλιά και ιδιαίτερα στην περιοχή του ήπατος.
• Ανορεξία.
• Πυρετός.
• Διάρροια.
• Ναυτία και έμετοι.
• Σκουρόχρωμα ούρα.
Διάγνωση
H διάγνωση της ηπατίτιδας Α γίνεται με ανίχνευση των IgM anti HAV αντισωμάτων στο αίμα του ασθενή.
Θεραπεία
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον συγκεκριμένο ιό. Τα συμπτώματα του ασθενούς μπορούν να βελτιωθούν σε σημαντικό βαθμό με ξεκούραση και σωστή διατροφή.
Eισαγωγή στο νοσοκομείο απαιτείται μόνο εάν υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα (επίμονοι έμετοι, επιπλοκές) ή υποψία κεραυνοβόλου ηπατίτιδας.
Πρόληψη
Η ηπατίτιδα Α μπορεί να προληφθεί καλύτερα με την ενίσχυση της ασφάλειας των τροφίμων, τις καλύτερες συνθήκες υγιεινής και με τον εμβολιασμό.
Για την πρόληψη της λοίμωξης από τον ίο της ηπατίτιδας Α υπάρχει εμβόλιο το οποίο είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό με ποσοστά που αγγίζουν το 100%. Το εμβόλιο είναι αποτελεσματικά ακόμη και αν χορηγηθεί έως και δέκα ημέρες μετά την έκθεση στον ιό. Απαιτούνται 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 6 μηνών που επιτυγχάνουν προστασία για μεγάλο χρονικό διάστημα που φτάνει έως τα 20 χρόνια.
Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται με το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Α
• Όσοι πρόκειται να ταξιδέψουν σε χώρες με μεγάλη ενδημικότητα της νόσου.
• Όλα τα ευαίσθητα άτομα που έρχονται σε επαφή με ασθενείς με οξεία ηπατίτιδα A.
• Τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες.
• Χρήστες ενδοφλεβίων ουσιών.
• Ομοφυλόφιλοι άνδρες.
• Χρόνιοι ηπατοπαθείς.
• Εργαζόμενοι σε εργαστήρια που χειρίζονται υλικά δυνητικά μολυσματικά.