Το πνευμονικό οίδημα χαρακτηρίζεται από συλλογή υγρών στον ιστό και στις κυψελίδες του πνεύμονα και είναι μία απειλητική κατάσταση για τη ζωή. Μπορεί να είναι καρδιογενές, δηλαδή να σχετίζεται με την καρδιακή λειτουργία ή να είναι μη καρδιογενές, όταν οφείλεται σε άλλα αίτια.
Εάν πρόκειται για οξύ πνευμονικό οίδημα τότε χρήζει άμεσης ιατρική περίθαλψης, διότι μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο. Στην περίπτωση του χρόνιου πνευμονικού οιδήματος ο ασθενής θα πρέπει να είναι υπό στενή ιατρική παρακολούθηση.
Η άμεση αναγνώριση και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του πνευμονικού οιδήματος είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια του ασθενούς.
Αίτια
Οι συνηθέστερες αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε πνευμονικό οίδημα είναι:
- Παθήσεις της καρδιάς όπως στεφανιαία νόσος, ισχαιμία, στηθάγχη, έμφραγμα μυοκαρδίου, καρδιακή ανεπάρκεια, σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες, καρδιομυοπάθεια, μυοκαρδίτιδα, παθήσεις των βαλβίδων της καρδιάς.
- Υπέρταση .
- Σοβαρές πνευμονικές λοιμώξεις.
- Σηπτικό σοκ.
- Βλάβες στους πνεύμονες από εξωτερικούς παράγοντες (π.χ. εισπνοή καπνού, δηλητηριώδη αέρια, χλώριο, αμμωνία, διοξείδιο του αζώτου).
- Νεφρική ανεπάρκεια.
- Άνοδος ή διαβίωση σε μεγάλο υψόμετρο.
- Παρενέργειες φαρμάκων ( π.χ. χημειοθεραπεία, διαβητικά φάρμακα).
- Παρενέργειες ναρκωτικών ουσιών ( π.χ. ηρωίνη).
- Άνοδος ή διαβίωση σε μεγάλο υψόμετρο.
- Αλλεργικές αντιδράσεις.
- Κακώσεις κεφαλής.
- Υπνική ‘Απνοια.
Συμπτώματα
Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα του πνευμονικού οιδήματος είναι η δύσπνοια, η οποία μπορεί να είναι απότομη ή βαθμιαία, ανάλογα με το πόσο γρήγορα εξελίσσεται το πνευμονικό οίδημα. Τα προβλήματα της αναπνοής επιδεινώνονται όταν ο ασθενής ξαπλώνει και βρίσκεται σε οριζόντια θέση.
Άλλα συμπτώματα του πνευμονικού οιδήματος είναι: - Αίσθημα ασφυξίας ή πνιγμό από την αδυναμία κανονικής αναπνοής.
- Συριγμός κατά την αναπνοή.
- Πόνος στο στήθος.
- Καρδιακή αρρυθμία.
- Yποξία (χαμηλή στάθμη οξυγόνου στο αίμα).
- Eύκολη κόπωση.
- Zάλη.
- Άγχος, ανησυχία ή αίσθημα φόβου.
- Αλλαγή στο επίπεδο συνείδησης.
- Έντονο αίσθημα παλμών.
- Εφίδρωση, κρύα άκρα, χλωμάδα δέρματος ή σε σοβαρότερες περιπτώσεις κυάνωση λόγω χαμηλού οξυγόνου στο αίμα.
- Βήχας με αφρώδη πτύελα τα οποία μπορεί επίσης έχουν μικρή ποσότητα αίματος.
Το χρόνιο πνευμονικό οίδημα μπορεί να εκδηλώσει επιπλέον συμπτώματα όπως απότομη αύξηση βάρους, οίδημα στα κάτω άκρα, δυσκολία στην αναπνοή όταν είστε ξαπλωμένοι, έντονη κούραση.
Διάγνωση
Η διάγνωση θα τεθεί με την κλινική εξέταση και με εξετάσεις όπως ακτινογραφία θώρακος, αξονική θώρακος, ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπέρηχο καρδιάς, αέρια αίματος και αιματολογικές εξετάσεις.
Θεραπεία
Η μη έγκαιρη αντιμετώπιση του πνευμονικού οιδήματος μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο. Το πρώτο βήμα επομένως για την αντιμετώπιση αυτής της επείγουσας κατάστασης είναι η χορήγηση οξυγόνου στον ασθενή. Στη συνέχεια, ανάλογα με την αιτία που έχει προκαλέσει την πνευμονική εμβολή, θα χορηγηθεί και η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, που περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο διουρητικά και βρογχοδιασταλτικά.
Πρόληψη
Ο τακτικός έλεγχος της πίεσης, η μείωση του άγχους, η τακτική σωματική άσκηση, η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η διακοπή καπνίσματος και η υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής μπορούν να μειώσουν τις πιθανότητες πνευμονικής εμβολής.