Ο Απρίλιος του 2026 θα μείνει στο μυαλό μας σχετικά με την υγεία για τρία πράγματα: το μεγαλύτερο κύμα προσλήψεων γιατρών των τελευταίων ετών, το εκλογικό θρίλερ στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο που κατέληξε σε υπουργική επέμβαση, και μια φαρμακευτική αγορά που βγαίνει ανοιχτά στα ΜΜΕ και λέει ότι δεν αντέχει άλλο.
8.000 προσλήψεις – πόσο ρεαλιστικές είναι;
Ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους ανακοίνωσε σχεδιασμό για 8.000 νέες θέσεις 5.000 μόνιμες και 3.000 επικουρικές στο ΕΣΥ μέσα στο 2026. Άμεσα προκηρύσσονται 850 θέσεις μόνιμων γιατρών σε νοσοκομεία πανελλαδικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, κάθε θέση έλκει πλέον πέντε με έξι υποψηφίους, αριθμός που δεν είχαν δει στο σύστημα εδώ και χρόνια.
Παράλληλα, 86 Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών ανακαινίζονται και 157 Κέντρα Υγείας αναβαθμίζονται, με τα περισσότερα έργα να αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο. Ο μέσος χρόνος αναμονής στα ΤΕΠ έχει μειωθεί από τις 9 ώρες περίπου στις 4,5, βελτίωση που αποδίδεται εν μέρει στο σύστημα triage με ηλεκτρονικό βραχιολάκι, που λειτουργεί ήδη σε 34 νοσοκομεία. Για τις απομακρυσμένες περιοχές, η κυβέρνηση προσφέρει επιπλέον αμοιβή έως 1.500 ευρώ το μήνα, με τα αποτελέσματα να δείχνουν ότι καλύφθηκαν τα 2/3 των θέσεων που παρέμεναν κενά από την κρίση.
Φάρμακο: Για κάθε ευρώ που τιμολογείται, εισπράττονται 24 λεπτά
Αυτή είναι η πιο δραματική εικόνα που βγήκε στην επιφάνεια τις τελευταίες εβδομάδες. Το νοσοκομειακό clawback, η υποχρεωτική επιστροφή χρημάτων από τις φαρμακευτικές εταιρείες στο κράτος, βρίσκεται στο 76%, ακόμη και μετά από αύξηση του νοσοκομειακού προϋπολογισμού κατά 140 εκατομμύρια ευρώ. Στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ το ποσοστό έφτασε στο 63%, ενώ στην ιδιωτική αγορά ξεπερνά το 39%.
Η φαρμακοβιομηχανία δηλώνει ρητά ότι η κατάσταση δεν είναι βιώσιμη. Και αν δεν υπάρξει αναθεώρηση της φαρμακευτικής πολιτικής, ακολουθούν νέες αποσύρσεις. Σήμερα μόνο ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα που εγκρίνονται στην ΕΕ φτάνει στους Έλληνες ασθενείς. Μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η συνολική φαρμακευτική δαπάνη μπορεί να φτάσει τα 10,5 δισ. ευρώ ως το 2028 αν δεν αλλάξει το μοντέλο. Επιπλέον, η Επιτροπή Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων βρίσκεται σε αδράνεια από τις 13 Φεβρουαρίου 2026 δεν μπορούσε να αξιολογηθεί καμία νέα αίτηση ένταξης φαρμάκου, καθώς είχε λήξει το ΦΕΚ που όριζε τα μέλη της και δεν έχει ανανεωθεί. Βάσει πληροφοριών η νέα επιτροπή θα ξεκινήσει από αύριο 21 Απριλίου τις εργασίες της.
Φάρμακα Υψηλού Κόστους: Τα ιδιωτικά φαρμακεία μπήκαν στο παιχνίδι αλλά με αργό ρυθμό
Μια από τις σημαντικότερες τομές του τελευταίου διαστήματος είναι η επέκταση διάθεσης Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) μέσω ιδιωτικών φαρμακείων. Τον Φεβρουάριο υπογράφηκε σύμβαση μεταξύ ΕΟΠΥΥ και Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, επεκτείνοντας ένα πιλοτικό πρόγραμμα που τρέχει από το 2020. Αφορά αρχικά ασθενείς με καρκίνο και σκλήρυνση κατά πλάκας, με στόχο να φτάσει τις 66.000 συνταγές το μήνα εντός του πρώτου τριμήνου. Σήμερα συμμετέχουν περίπου 7.800 φαρμακεία πανελλαδικά. Το σύνολο αιτημάτων για κατ’ οίκον παράδοση από τον ΕΟΠΥΥ έφτασε τις 295.000 από τον Ιούνιο 2025 ως τον Μάρτιο 2026.
Ωστόσο, η υπηρεσία μέσω ιδιωτικών φαρμακείων ξεκίνησε αργά, τον πρώτο μήνα εξυπηρέτησε μόλις 1.330 αιτήματα έναντι του αρχικού στόχου. Ο χρόνος παράδοσης από έγκριση ως παραλαβή δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δέκα εργάσιμες ημέρες. Η αμοιβή στον φαρμακοποιό ορίζεται στα 20 ευρώ ανά συνταγή.
Ο ΠΙΣ, οι αποκλεισμοί και η υπουργική παρέμβαση
Λίγες μέρες πριν τις εκλογές της 26ης Απριλίου στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, το σκηνικό έχει ξεφύγει από κάθε πρόβλεψη. Το ανασυσταθέν ΔΣ αποφάσισε στις 8 Απριλίου να αποκλείσει 30 συλλόγους δηλαδή 12 παραπάνω από αυτούς που αναφέρει ρητά η ακυρωτική απόφαση ΣτΕ 2402/2025 για τις εκλογές του 2022. Στους αποκλεισμένους ήταν Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιάς, Ηράκλειο και Λάρισα, πάνω από τους μισούς γιατρούς της χώρας χωρίς εκλογικό δικαίωμα.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης επενέβη με Υπουργική Απόφαση, αποκλείονται μόνο οι 18 σύλλογοι που κατονομάζει ρητά το ΣτΕ. Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, με 28.000 μέλη, χαρακτήρισε την απόφαση «αυτονόητη». Αντιθέτως, η παράταξη «Μέτωπο» μίλησε για «ρουσφέτι» στον πρόεδρο του ΙΣΑ Γιώργο Πατούλη, επισημαίνοντας ότι ο ΙΣΑ ήταν κι αυτός αρχικά μεταξύ των μη τακτοποιημένων οικονομικά. Η εκλογική αναμέτρηση της 26ης Απριλίου δεν αναμένεται να κλείσει τον κύκλο, τον Οκτώβριο ακολουθούν εκλογές σε κάθε τοπικό σύλλογο χωριστά.
Μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες, ο χώρος της υγείας έδωσε την πιο αντιφατική εικόνα που θυμόμαστε εδώ και καιρό. Από τη μια, ανακοινώσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν πραγματικά τη ζωή των ασθενών, προσλήψεις, ανακαινίσεις, φάρμακα στη γειτονιά. Από την άλλη, μια φαρμακευτική αγορά που δεν ενσωματώνει με σωστό ρυθμό εγκεκριμένες στην Ευρώπη καινοτόμες φαρμακευτικές λύσεις και επίσης κινδυνεύει να χάσει εταιρείες και σημαντικά για τους ασθενείς σκευάσματα, ένας εθνικός σύλλογος γιατρών που χρειάστηκε υπουργική εντολή για να διεξαγάγει εκλογές, και μια Επιτροπή Αξιολόγησης Φαρμάκων που καθόταν νεκρή εδώ και ενάμισυ μήνα επειδή οι αρμόδιοι δεν ανανέωσαν ένα ΦΕΚ.
Δεν είναι καλό σύστημα το σύστημα που χρειάζεται συνεχώς πυροσβεστικές λύσεις για να λειτουργήσει. Και βεβαίως δεν αρκεί να μετράμε τι ανακοινώνεται αλλά αξίζει να παρακολουθούμε τι τελικά από αυτά που ανακοινώνονται πραγματοποιούνται στον σωστό χρόνο με τον σωστό τρόπο.